درباره کدام تور قطب شمال صحبت میکنیم؟

موضوع اصلی صحبت من در این مقاله تورهایی هست که قراره شما رو به شهر مورمانسک روسیه و بندر متروکه تریبرکا ببرن. و همسفرها هم خوش شانس باشن که بتونن شفق قطبی رو از نزدیک ببینن. با یه بررسی ساده متوجه شدم که تعداد زیادی از تورلیدرها و آژانس های مسافرتی این سفر رو به نامه تور قطب شمال معرفی می کنن. تعداد معدودی هم از این سفر با عنوان عبور از مدار قطبی تبلیغ می کنن. امیدوارم شما هم کنجکاو شده باشید که بدونید عنوان درست این تور و مقصد گردشگری دقیقا چی هست. پس بیاید در این باره بیشتر صحبت کنیم.

تفاوت قطب شمال و مدار قطبی

قطب شمال شاید تعریف خیلی ساده ای داشته باشه: شمالی ترین نقطه کره زمین، جایی که همه نصف النهارهای زمین به هم میرسن، و نقطه ای که کره زمین به دور اون میچرخه (محوری در امتداد قطب شمال و جنوب). اگه کره جغرافیایی که تو مدرسه هامون دیدیم رو یادمون بیاد، قطب شمال همون سوراخ بالای کره زمین هست که یه پین پلاستیکی داخلش رفته و کره زمین دور اون میچرخه. در کنار این تعاریف بادمون باشه که قطب شمال اسم یک منطقه نیست. بلکه یک نقطه مشخصی روی زمین هست که قطب شمال نامیده میشه.

ولی مدار قطبی یا مدار شمالگان کجاس؟ مداری در نیمکره شمالی با عرض 66° 34′ که در یکی از شمالی ترین مناطق کره زمین قرار گرفته. منتها برعکس قطب شمال ، مدار قطبی یک خط فرضی به دور زمین هست که 4درصد از شمالی ترین منطقه زمین رو شامل میشه. برای اینکه متوجه وسعت این منطقه بشید بهتون یادآوری میکنم که منطقه مدار قطب شمالی حدود 12 برابر ایران مساحت داره. درضمن فاصله مدار قطبی تا قطب شمال چیزی حدود 2700 کیلومتر هست!

فرق سفر به شمالگان و قطب شمال

اگه بخوام صادقانه بگم، سفر به شمالگان چندان هم کار سختی نیست. شاید باور نکنید که تعداد 676 فرودگاه در منطقه شمالگان وجود داشته باشه. پس اگه مشکلات گرانی دلار و ویزا گرفتن رو که مختص ما ایرانی ها هست کنار بذاریم، پس با نهایت دو پرواز ساده میتونید خودتون رو از تهران به منطقه شمالگان برسونید و از مدار قطبی عبور بکنید. نکته جالب اینکه تا کمتر از 10 سال پیش عده ای از آژانس های مسافرتی برای این سفر و پرواز گواهینامه صادر می کردن و خیلی ها موقع دریافت این گواهینامه اشک شوق می ریختن!

سفر به شمالگان در فصل تابستان سفر بسیار جذابی خواهد بود. به لطف گرمایش زمین شما به سختی برف میبینید، هوای اطرافتون بسیار مطبوع و دلپذیر هست. شاید شبیه تجربه سفر به ارتفاعات اردبیل در اواخر بهار. برعکس سفر زمستانی به شمالگان که شما نیاز به تجهیزات حرفه ای و راهنمای تخصصی دارید. با این حال سفر به شمالگان در تمام فصول سال امکانپذیر هست.

منتها سفر به قطب شمال محدودیت های زیادی داره. از همه مهم تر هزینه سفر به قطب شمال هست. به دلیل شرایط خاص این سفر، شما باید هزینه نسبتا زیادی برای یک تور قطب شمال بپردازید. هزینه تور دو هفته ای کشتی کروز قطب شمال چیزی بین 30 تا 40 هزار دلار امریکا خواهد بود. در حالی که سفر به شمالگان از تهران 2 تا 3 هزار دلار برای شما هزینه خواهد داشت. برای رسیدن به قطب شمال باید حتما از کشتی های کروز و با قابلیت ناوبری در سرزمین های یخی استفاده کنید. خبری از هتل و برنامه های رایج بقیه تورها نیست. از همه مهم تر که تور قطب شمال به غیر از موارد خاص فقط در گرمترین روزهای تابستان اجرا میشه که باز هم کشتی شما بین یخ های قطبی دریانوردی میکنه.

در نهایت و با یک جمع بندی ساده میشه گفت که بین تور قطب شمال و تور شمالگان تفاوت از زمین تا آسمان وجود داره. درسته که هر دو سفر با هدف تماشای شفق قطبی طراحی شده ولی کیفیت و فضاهایی که شما قرار هست تجربه کنید کاملا متفاوت هست. 

مطمئین شید تور شما به مقصد قطب شمال هست یا شمالگان

بعد از تعریفی که از تور قطب شمال و تور شمالگان انجام شد، تصمیم به یک راستی آزمایی کردم. کلمه تور قطب شمال رو در گوگل سرچ کردم و همه نتایج صفحه اول رو جداگانه بررسی کردم. به طور بسیار عجیب و نگران کننده ای، از 10 آژانس مسافرتی فقط 3 برنامه تور به مقصد قطب شمال ارائه شده بود (و فقط یکی از تورها قابل خریداری بود) و 7 آژانس بعدی تور شمالگان رو به نام تور قطب شمال می فروختند (داستان قدیمی گنجشک و قناری). ناراحت میشید اگه بفهمید در صفحه دوم همه تورها به مقصد شمالگان و به نام قطب شمال بودند.

در انتهای این مقاله یادی بکنم از داستان معروف دیوار چین. جایی که چینی ها به دروغ گفتن دیوار چین تنها سازه ساخت بشر هست که از کره ماه هم دیده میشه. این دروغ به قدری موفقیت آمیز و درآمدزا بود که گویا تا همین امروز هم دروغ گفتن و اغراق غیرواقعی بخشی جدانشدنی از صنعت گردشگری به حساب میاد. به همین خاطر تو این مقاله سعی کردم روی بخش اخلاقی داستان بیشتر تاکید کنم:

در این چند سال که مشغول برگزاری تور شفق قطبی به مقصد مورمانسک روسیه بودم، افراد زیادی رو دیدم که شور و شوق زیادی برای تماشای این ارواح سبز سرگردان داشتن. خوشبختانه موقعی که این افراد به آرزوی دیرینه شون رسیدن هم من تونستم کنارشون باشم. منتها دوست ندارم این شور و شوق باعث انتخاب اشتباه شما بشه. پس همیشه ته ذهنتون داشته باشید که احتمال داره تور شمالگان رو به نام تور قطب شمال به شما بفروشن. این کار احتمال داره توسط معروف ترین آژانس های مسافرتی یا فرفری ترین تورلیدرها انجام بشه.

نوشته تور قطب شمال یا مدار قطبی؟ تورهای مسافرتی به شما دروغ میگن؟ اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

هزینه تور شفق قطبی شامل چه مواردی هست؟

اصلی ترین هزینه های تور شفق قطبی شامل این موارد میشه:

• هزینه پرواز تهران – مسکو
• هزینه پرواز مسکو – مورمانسک – مسکو
• هزینه ویزای روسیه
• هزینه هتل مسکو
• هزینه هتل مورمانسک
• هزینه گشت های بیرون شهری مورمانسک (اصلی ترین جاذبه های تور شفق قطبی)
• هزینه وعده های غذایی
• هزینه های متفرقه

تو بخش های بعدی هر کدوم از موارد رو با جزئیات بیشتر توضیح میدیم.

هزینه پرواز تهران – مسکو – تهران

فعلا و تا زمان نوشتن این مقاله برای رسیدن به مسکو ایرلاین های ماهان، معراج، ایرفلوت و نوردویند در دسترس هستن. منتها راحت ترین گزینه کماکان پرواز ماهان هست. قیمت پرواز ماهان رو میتونید به سادگی از وب سایت های فروش بلیط هواپیما پیدا کنید.

اگه بپرسید چطور میشه پرواز ارزونی به مسکو پیدا کرد، یعنی ارزون تر از وب سایت های فروش؛ میتونم بگم که اگه تعداد همسفرهاتون زیاد باشه شاید بتونید مستقیم با خود ایرلاین تماس بگیرید و نرخ گروهی بگیرید.

هزینه پرواز مسکو – مورمانسک – مسکو

ایرلاین خوش رنگ S7 روزانه 2 پرواز مستقیم به مورمانسک داره. رنگ سبز بدنه این هواپیماها از نظر من یه شروع خوب برای دیدن شفق سبز رنگ تو آسمان مورمانسک هست. درضمن هواپیمایی ایرفلوت هم روزانه یک یا دو پرواز از مسکو به مورمانسک داره که میتونه گزینه خوبی براتون باشه.

تا اینجای کار قیمت ها رو باید از سایت های فروش بلیط هواپیما چک بکنید. اعتراف کنم قطار سیبری اونقدر قدرت نداره که تو قیمت گذاری پرواز روسیه تاثیر بذاره. ولی قول میدم بخش های بعدی توصیه های مالی خوبی براتون داشته باشیم.

هزینه ویزای روسیه

خوب، قبل از هرچیزی مجددا بگم که ویزای روسیه هنوز برای ایرانی ها برداشته نشده. پس برای سفر به مورمانسک باید حتما ویزای روسیه رو تهیه کنید. برای این کار دو گزینه پیش رو دارید:

ویزای استیکر روسیه: این ویزا به صورت لیبل روی پاسپورتتون میچسبه و هزینه اش حدود 140 تا 150$ هست.

ویزای الکترونیک روسیه: این ویزا رو به صورت یه فایل پی دی اف دریافت میکنید. هزینه دریافتش هم ارزون تر و حدود 90$ هست. نکته دیگه اینکه ویزای الکترونیک خیلی سریع تر و با محدودیت های کمتری صادر میشه. پس من شخصا توصیه میکنم برای سفرتون ویزای الکترونیک روسیه تهیه کنید.

هزینه هتل مسکو

برای این بخش شما تقریبا شبی 100 دلار برای یک اتاق دوتخته در هتل 4 ستاره با صبحانه در نظر بگیرید. این هزینه تو هتل های 3 ستاره با اختلاف نه چندان زیادی کمتر هست. البته میتونید هتل های ارزون تری هم پیدا کنید. ولی مطمئن باشید موقعیت و کیفیت هتل حتما مناسب باشه. متاسفانه سایت های معتبر رزرو هتل مثل Booking.com تو روسیه فعالیت نمی کنن و برای رزرو هتل مسکو و حتی دیدن نظرات مهمان های قبلی به شدت دچار محدودیت هستید.

البته اخیرا سایت های رزرواسیون هتل روسیه پیشرفت کردن و میتونید از سایت هایی مثل ostrovok.ru هتلتون رو رزرو کنید.

هزینه هتل مورمانسک

در مقایسه با مسکو، هتل های مورمانسک هزینه کمتری از شما می گیرن. ولی دقت کنید که ظرفیت هتل های مورمانسک محدود هست و تو ایام پیک و وقت سفر به شمالگان خیلی زود این هتل ها پر میشن.

هزینه گشت های بیرون شهری مورمانسک

بعد از 5 سال برگزاری تور شفق قطبی و صحبت با تعداد زیادی از تورلیدرهای مورمانسک میتونم بگم که همه گشت های ممکن تو شهر مورمانسک و اطراف اون شامل موارد زیر میشه:

هزینه وعده های غذایی تور شفق قطبی

به طور کلی میشه گفت هزینه وعده های غذایی از تهران حدود 20% گران تر هست. البته که از نظر کیفیت مواد اولیه به شدت در سطح استاندارد بالاتری از ایران هستن. چندتا مثال میتونم بزنم که بهتر بتونید درک کنید. هزینه صبحانه در اکثر هتل های 4 ستاره مسکو حدود 10 دلار هست. یا میشه گفت زیباترین رستورانی که ما تو هر تور شفق قطبی میریم، رستوران بتنی مدوری هست که بالای پیست اسکی بیگوود قرار گرفته. جایی که اگه زرنگ باید و به موقع برای نهار وارد بشید صتدلی رو به غروب ظهرگاهی پیدا میکنید و از منظره لذت میبرید. استفاده نامحدود از این رستوران معادل 12 دلار برای شما تموم میشه که با توجه به موقعیت بی نظیر این رستوران کاملا منطقی هست.

با تمام همه این نکات، اگه دوست دارید بدونید ارزان ترین تور شفق قطبی چه قیمتی داره، ما آخرین برنامه سفر به مورمانسک خودمون رو بهتون پیشنهاد میدیم.

نوشته هزینه تور شفق قطبی چقدر هست؟ اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

کمی قبل از سفر

بهتون یادآوری کنم که ایسلند جزو کشورهای معاهده شینگن هست. پس برای وارد شدن بهش باید حتما ویزای شینگن داشت. من هم ویزای شینگنم رو با دعوتنامه ای که دوست صمیمی و آژانس همکار از کشور چک برام فرستاده بود گرفتم. طبیعتا باید ورودم به حوزه شینگن از کشور صادر کننده ویزا (یعنی جمهوری چک)باشه. اگه قصد سفر به اروپا دارید یادآوری کنم که قبلا درباره مدارک ویزای شینگن توضیح داده بودم.  پس باید از کشور چک وارد می شدم و کوتاه ترین مسیر رو بین مقاصد مورد نظرم میچیدم. تا اینکه تصمیم گرفتم خودم رو با پروازی از کراکف لهستان به ریکیاویک ایسلند برسونم.

بهترین پرواز برای رسیدن به ایسلند

نمی دونم شما برای جواب دادن به این سوال چه معیارهایی دارید. ولی اکثر کسانی که دنبال سفر به یکی از گران ترین مقاصد گردشگری دنیا هستن، پیدا کردن پرواز ارزان ایسلند براشون خیلی مهم هست. من هم که تو این سفر حسابی شیفته هواپیماهای خوش رنگ WIZZAIR شده بودم، تصمیم گرفتم با این ایرلاین از کراکف به ایسلند سفر کنم. پرواز بدون بار من به از کراکف به ایسلند حدود 60 یورو قیمت داشت. این مبلغ برای 4 ساعت پرواز به ایسلند واقعا شاهکار به حساب میاد. از بابت بار هم چندان مشکلی نداشتم. همیشه عادت دارم سبک سفر کنم. علیرغم اینکه هوای ایسلند تو همه فصل ها میتونه شما رو غافلگیر کنه، کماکان شما نیاز به داشتن لباس های سنگین و حجیم تو فصل تابستان ندارید.

اولین سورپرایز – به اروپا خوش آمدید!

پرواز من 11:40 صبح بود. فرصت کردم با خیال راحت از هاستل کراکف چک اوت کنم. چندتا ساختمان قدیمی تو کراکف رو که دنبالشون می گشتم رو ببینم و به سمت فرودگاه حرکت کنم. تقریبا روال کار پروازهای اروپایی دستم اومده بود. تو مسیر کارت پروازم رو آنلاین گرفتم. چون چمدان و بار خاصی نداشتم می دونستم ورودم به هواپیما بوروکراسی در حد ترمینال جنوب خواهد داشت. با این حال موقع ورود به فرودگاه کاملا شگفت زده شدم. بله. پرواز ریکیاویک 8 ساعت تاخیر داشت!!!

“لعنتی. از این بدتر هم مگه میشد؟” راستش رو بخواهید به عنوان یک ایرانی بارها بهم ثابت شده بود که “بله. از این بدتر هم میتونه باشه” . پس با حفظ خونسردی تو صف طولانی وایسادم. نتیجه این صف وایسادن اطمینان کافی از تاخیر پرواز و یه ژتون 12 یورویی برای خرید از کلیه غرفه های داخل فرودگاه بود. مشخص بود که 8 ساعت تاخیر در واقع یک روز از سفر من رو به طور کامل ازم میگیره. می تونستم هزینه های مستقیم و غیر مستقیم سفر رو حساب بکنم، تقسیم بر تعداد روزهای سفر بکنم و امیدوار باشم این ژتون 12 یورویی بتونه بخشی از اون هزینه ها رو پوشش بده. خوشبختانه اونقدر ساده لوح نبودم و ترجیح دادم از این وقت آزاد استفاده بهینه ای بکنم.

یه گوشه ای از فرودگاه صندلی راحتی پیدا کردم که به طور معجزه آسایی کنار پریز برق بود. این ترکیب با داشتن اینترنت پرسرعت میتونست بسیار شگفت انگیز باشه. پس این 8 ساعت رو تا تونستم با دوستان قدیمی تو سراسر دنیا صحبت کردم. جالب اینکه تقریبا همه دوستانی که اهل سفر بودن از شنیدن تاخیر پرواز من تو اروپا اصلا تعجب نکردن و خیلی دوستانه ازم خواستن این تاخیر رو به حساب خوش آمد گویی به اروپا بذارن 😛

خوب تا این قسمت از سفرنامه ایسلند خبری از این مقصد رویایی نبود. بریم بخش بعدی تا کم کم علائم این بهشت رویایی دیده بشه.

سوار شدن به هواپیما و زوج های نه چندان عاشق

یکی از خوبی های سفر در اروپا این هست که با کمی، تاکید میکنم فقط کمی زحمت میتونید ارزون ترین پروازها رو پیدا کنید. یکی از بدی های سفر در اروپا این هست که این پروازها بسیار، تاکید میکنم بسیار رو مخ هستند. ولی خوب در مجموع کفه ترازو به سمت ارزونی سفر سنگینی میکنه.

در واقع موقع استفاده از پروازهای ارزان، ایرلاین سعی می کنه به هر طریقی سختی هایی براتون ایجاد کنه که شما رو از خرید اون بلیط ارزون منصرف کنه و شما رو ترغیب کنه از گزینه های گرون تر استفاده کنید. از غیرقابل کنسل و تغییر بودن بلیط و محدودیت زمانی چک این گرفته تا صف طولانی موقع ورود به هواپیما. ولی یه مورد خیلی جالب توجه من رو جلب کرد. من که تو این سفر تنها بودم. ولی تعداد زیادی مسافر زوج رو دیدم که بلیطشون رو با هم خریده بودن. ولی ایرلاین به طور عمدی اونها رو تو صندلی های جدا از هم میندازه. البته دلیل منطقی هم دارن. ردیف وسط (که نه کنار پنجره هست و نه کنار راهرو) ارزون ترین بلیط هست. پس اگه شما دو بلیط ارزون بگیرید هیچ وقت نمی تونید کنار هم بشینید.

این توضیحات رو دادم که بگم وقتی به صندلی خودم (که نیازی نیست بگم ردیف وسط بود) رسیدم متوجه نگاه مظلومانه یک مرد جوان شدم که از من خواست صندلیم رو با همسرش عوض کنم. من هم در فضایی کاملا جنتلمن مآبانه تقاضاش رو پذیرفتم تا این زوج عاشق رو به هم برسونم. ولی خیلی دوست داشتم ازشون بپرسم احیانا موقع ازدواج و در انجمن به سرسبزی تابستان قسم نخوردید که هیچ وقت از هم جدا نشید؟ واقعا چند یورو بلیط ارزون تر ارزش شکستن این عهد رو داشت؟

پیش به سوی شمال

شاید باور نکنید، ولی صندلی خانمی که به من رسید کنار پنجره بود. چی میتونست بهتر از این باشه؟ کل مسیر رو از پنجره به بیرون خیره شده بودم. این اولین تجربه سفر تابستانی من به بالاتر از مدار شمالی یا همون مدار قطب شمال بود. همه چیز نسبت به تجربیات قبلی متفاوت بود. اینکه خورشید به جای غرب، دقیقا در شمال (یا بهتر بگم اون طرف کره زمین) غروب می کرد. از همه جالب تر اینکه جی پی اس موبایلم هم تو مسیر به خوبی کار می کرد. هنوز یک ساعت و نیم از پرواز نگذشته بود که ما آخرین خشکی های ایرلند رو هم عبور کردیم. بقیه مسیر چیزی نبود جز آبی دریا و البته جزایر فارو که نتونستم ببینمشون.

و من به ایسلند رسیدم

فرودگاه ایسلند که من رو سورپرازیز نکرد

فرودگاه ریکیاویک دقیقا شبیه به چیزی بود که انتظار داشتم. فرودگاهی نسبتا بزرگ با تعداد زیادی گیت. برای کشوری که تعداد توریست سالانه اش 4 برابر کل جمعیتش هست اصلا نکته عجیبی نبود. مورد دیگه ای که تو فرودگاه ایسلند سورپرایز نشدم، سخت بودن خرید بدون داشتن کارت بانکی بود.

+ سلام. من از سرزمین تحریم ها وارد سرزمین یخ و آتش شدم. کسی با پول نقد به من ماشین اجاره میده؟

– نه

+ کسی با پول نقد به من بلیط اتوبوس میده؟

– نه

+ کسی با پول نقد به من یه لیوان آب میده؟

– نه. یعنی نیاز نیست بخری. ایسلند بهترین آب نوشیدنی دنیا رو داره. برو از شیر آب بخور.

خوب خوشبختانه چون همه رزوها و خریدها رو دوستان نازنین اروپا نشین (محسن، احسان و مریم که دم هر سه تاشون گرم) برام انجام داده بودن فقط اندازه ای که جیبم خالی نباشه مبلغی رو چنج کردم.

در و دیوار فرودگاه ریکیاویک پر بود از نقشه ایسلند که تو فرم های مختلف گرافیکی ازشون استفاده می شد. همین طور تصاویر دلبرانه ای از چشمه های آب گرم ایسلند که من عاشق هر جفتشون بودم.

از فرودگاه تا ریکیاویک

همیشه اتوبوس و سایر حمل و نقل های عمومی بهترین گزینه برای رسیدن از فرودگاه به هتل شما هستن. اول از همه بگم کهایسلند که هیچ گونه حمل و نقل ریلی نداره. (داستانش رو فرصت کردم بهتون میگم). پس رفتم سراغ ارزان ترین گزینه بعدی یعنی اتوبوس. محض اطلاع خدمت شما که بلیط دو طرفه اتوبوس از فرودگاه به هتل و برعکس چیزی حدود 70 یورو بود. بله درست متوجه شدید. هفتاد یورو!!! اصلا هم فکر نکنید اتوبوس خاصی بود. حدود 50 صندلی که خیلی خوش شانس بودم یکی از اونها به من رسید.

اینقدر بدبین نباشیم. این سفر ایسلند خوبی هایی هم داشت. در جریان هستید که پرواز من با 8 ساعت تاخیر انجام شد. من هم دو روز قبل بلیط اتوبوس رو متناسب با زمان پروازم گرفته بودم. پس با تاخیر در رسیدن به ایسلند طبیعی بود که اتوبوسم رو از دست بدم. ولی تو همون چند دقیقه ای که با راننده اتوبوس صحبت کردم متوجه شدم وقتی پروازی تاخیر داشته باشه، سرویس اتوبوس ها هم با برنامه زمانی پروازها به روز میشه. وقتی که یادم اومد شماره پرواز موقع خریدن بلیط ضروری بود به عنوان یه مهندس شهرساز به این همه ظرافت در مدیریت شهری احسنت گفتم.

اتوبوس حرکت کرد و کم کم از حومه های شهری وارد مرکز شهر شدم. خانم پیر مهربونی با یک لیست و تعدادی ژتون رنگی سراغ تک تک مسافرا میومد. اسمشون رو تو لیست چک میکرد. با توجه به موقعیت هتل یه ژتون رنگی می داد. بعد که رسیدیم ترمینال مسافرا از اتوبوس بزرگ پیاده شدن و هر رنگ ژتون ما رو به سمت ون کوچکترمون هدایت میکرد. من هم خوشحال از اینکه یه ون ایویکو خوشگل (برند مورد علاقه ام) منتظرم بود.

بفرمایید آتشفشان

تقریبا از 3 هفته قبل از سفر اتفاقاتی جالب در ایسلند رخ داده بود. تعداد زلزله ها در جنوب غربی جزیره، دقیق بگم حدفاصل فرودگاه تا شهر ریکیاویک زیاد شده بود. اگه شما هم یه تازه وارد مثل من باشید چشماتون گرد میشه و با کلی ذوق از خودتون می پرسید: “یعنی قراره آتشفشان بشه؟” ولی اگه یه شهروند عادی ایسلند باشی با خودتون میگی: “لعنتی. دوباره؟”

آتشفشان های ایسلند به نظر میرسه دو دسته باشن: یک دسته آتشفشان های ویرانگر که نظم کل شهر، کشور و حتی دنیا رو به هم میریزه. مثل آتشفشان های سال 2010 ایسلند که کل اروپا رو به هم ریخت. یک دسته دیگه آتشفشان های توریست پسند هست. یعنی خود آتشفشان ها تبدیل به جاذبه گردشگری میشن. مردم و توریست ها خودشون رو به نزدیکی آتشفشان می رسونن و لذت میبرن. برای باربکیو هم نیازی به ذغال ندارن.

من اونقدر خوش شانس بودم که دقیقا یکی از این آتشفشان های توریست پسند زمان سفر من رخ داد. خیلی نزدیک به من. طوری که تو مسیر اتوبوس از فرودگاه به ریکیاویک و تو هوای گرگ و میش نیمه شب نورش رو از مسافت تقریبی 20 کیلومتری میشد دید. حتی وقتی به هاستل رسیدم تعدادی کاتالوگ تورهای تبلیغاتی آتشفشان دیدم. ولی از ویژگی های سفر تو چهل سالگی این هست که اونقدر عقلت کار میکنه که با لباس خنک تابستانی و کفش راحتی 20 کیلومتر پیاده روی نکنی که آتشفشان رو ببینی.

در هر صورت عذر میخوام اگه تو این بخش سفرنامه ایسلند اطلاعات بیشتری از آتشفشان ایسلند به اشتراک نمی گذارم.

هتل، هاستل یا کمپ؟ شاید هم همه کنار هم

تو مسیر چند دفعه راننده و مسئول حمل و نقل بلیط من رو چک کردن. همشون هم بعد از دیدن بلیط میگفتن: “اوکی، تو میری کمپ. آخرین ایستگاه” البته که من کمپ نمی خواستم برم. ولی زیاد هم باهاشون چونه نمیزدم. چون دیگه به سیستم مدیریت حمل و نقل ایسلند ایمان آورده بودم.

وقتی جلوی هاستل رسیده بودم هوا کاملا روشن شده بود. یعنی ساعت 1 صبح بود و اصلا هوا تاریک نشده بود که بخواد روشن بشه! هیچ کس تو هاستل نبود. فقط یه آقای خدمتکاری مشغول نظافت بود. نیازی هم به کسی نبود. هاستل سلف چک این (Self Check in) بود. رمزی که برام ایمیل شده بود رو اول برای در ورودی مجموعه استفاده کردم. بعد برای راهروی ورود به طبقات و در نهایت با رمز مخصوص وارد اتاق شدم.

پنجره سراسری مقابل اتاقم یه منظره عالی داشت. اگه فکر میکنید منظورم منظره آبشار، آتشفشان یا یخچال طبیعی بود کاملا اشتباه میکنید. بزرگترین کمپ سایت کاروان و کمپرهای ایسلند دقیقا مجاور هاستل ما بود. خیلی زود فهمیدم که ایسلند بهشت کمپردار ها هست. امیدوارم دفعه بعد که سفرنامه ایسلند رو مینویسم براتون از داستان های زندگی در کمپر و سفر به ایسلند با کمپر رو تعریف کنم.

سفرنامه ایسلند و گشت و گذار در ریکیاویک

ساعت 13 بعد از ظهر در مرکز شهر ریکیاویک جلسه کاری درباره تور ایسلند داشتم. بر اساس نقشه گوگل از هاستل من تا محل قرار 45 دقیقه پیاده راه بود. من برای اطمینان کمی زودتر، یعنی 5 ساعت قبل از هاستل بیرون اومدم. مطمئن بودم طی همین 45 دقیقه مسیر برای من ساعت ها طول بکشه.

اولین لحظه خروج من از هاستل و قدم زدن تو خیابان خیلی جذاب بود. دمای 18 درجه برای یک صبح تابستانی به شدت ایده آل بود. من هم که از گرمای تابستان ایران فرار کرده بودم با یه تیشرت و شلوار خنک وارد خیابان شدم. همون لحظه اول خنکای خاصی رو تجربه کردم. کاملا معلوم بود در فاصله نزدیک من حجم وسیعی از برف وجود داره. حتی بوی برف رو هم میشد حس کرد. در حالی که ذوق میکردم به جای عرق ریختن باید حتی کمی خنکی رو تحمل کنم مسیرم رو شروع کردم.

از قبل تقربیا همه جاهایی رو که به نظرم جذاب بود رو روی نقشه پین کرده بودم. ولی مسیر دسترسی رو تعیین نکردم. اجازه دادم وقتی تو بافت شهر قرار میگیرم خود فضای شهری من رو هدایت بکنه. به هر کوچه و خیابانی که به نظرم جذاب بود سرک بکشم. اینطوری به اندازه کافی برای سفرم برنامه ریزی کرده بودم و هم به اندازه کافی جا برای اتفاقات غافلگیر کننده کنار گذاشته بودم.

اولین نکته ای که تو ریکیاویک توجهم رو جلب کرد، یک تابلوی خاص بود. ورود تراکتور به بافت مرکزی شهر ممنوع (یا بهتر بگم محدود) بود. علیرغم مدرن و تر و تمیز بودن شهر، ساختار روستایی ایسلند تو اکثر زمینه ها خودنمایی میکرد.

نکته جالب دیگه طراحی شهر با محوریت توریست بود. کاملا مشخص بود که شهر و مردمش برای استقبال از این تازه واردهای ذوق زده آماده بودن. سر اکثر میدان ها و فضاهای شهری اصلی ایستگاه هایی مخصوص توریست بود. داخل باکس تعدادی کاتالوگ و کد QR برای راهنمایی مسافرها بود. درضمن برای گرفتن تورهای یک روزه ایسلند نیازی نبود تا ترمینال اصلی شهر برید. میتونستید موقع رزرو کردن نزدیک ترین ایسنگاه گردشگری رو انتخاب کنید و سر ساعت منتظر اتوبوس توریستی بشید. بعدها تو سفرنامه ایسلند من متوجه میشید که من تعمدا از این خدمات استفاده نمی کردم. بلکه هر دفعه تور یک روزه ام رو از یه ایستگاه متفاوت انتخاب میکردم تا لذت قدم زدن تو کوچه پس کوچه های ریکیاویک نصیب من بشه و نه اون راننده ای که هر روز باید این مسیر رو طی بکنه.

برخلاف اکثر برنامه های تور ایسلند که همگی مستقیم از فرودگاه به سمت طبیعت بکر ایسلند حرکت می کنن، من تاکیدم رو روی تجربه کردن شهر ریکیاویک گذاشته بودم. به همین خاطر اگه شما هم دارید این بخش از سفرنامه ایسلند رو می خونید و قصد دارید با من به ایسلند سفر کنید، خاطرتون باشه که زمان بیشتری رو با هم برای کشف داستان های شهر ریکیاویک صرف میکنیم. با این حال تعدادی از تجربه های خودم تو قدم زدن در کوچه پس کوچه های ریکیاویک رو باهاتون به اشتراک میگذارم.

ساحل ریکیاویک

ترجیح دادم شروع شهرگردی من تو ریکیاویک از مسیر ساحلی انجام بشه. حدود یک ساعت پیاده روی تا به اسکله اصلی شهر برسم. اعتراف کنم گشت و گذار تو شهرهایی مدیریت عقلایی دارن (نه مدیریت جهادی) برای هر ایرانی عادی میتونه جذاب باشه. چه برسه به من به عنوان یک شهرساز طرد شده در ایران. انگار اینجا همه اصول شهرسازی که سال ها تو کتاب ها خوندم، تو دانشگاه از قدیمی ترها یاد گرفتم و به جدیدترها یاد دادم رو اجرا کرده بودن.

مثلا درباره طراحی منطقی ساحل ریکیاویک بگم. از هاستل من که تقریبا حومه شهر بود تا اسکله مرکزی بدون توقف بیش از یک ساعت پیاده روی لازم بود. مسیری که شاید طولانی به نظر بیاد. ولی همین مسیر با المان های شهری در فواصل نسبتا یکسانی شکسته شده بود. یعنی بعد از حدود 15 دقیقه پیاده روی به یه فانوس دریایی میرسید. فرصت دارید کمی توقف کنید. اگه با راهنمای تور دارید سفر میکنید به اطلاعاتش گوش بدید، اگه نه که کمی از گوگل کمک بگیرید. دوباره به مسیرتون ادامه بدید و بعد از 15 دقیقه به مجسمه مسافر خورشید برسید. همین طور در ایستگاه های بین راهی توقفی داشته باشید. همه این (به قول ما شهرسازها) گره های شهری تعدادی سکو برای نشستن، فضای باز و مکث و همین طور محوطه بازی برای کودکان داشت.

خوب به نظر میرسه سفرنامه ایسلند من هم داره شبیه سفرنامه های دوران قاجار میشه. یه سری ایرانی از سخت ترین شرایط زیست خودشون رو به قلب کشورهای پیشرفته میرسوندن و احسنت و باریکلا از دهانشون نمیفتاد. لعن و نفرین به باعث و بانی این شرایط هم همین طور!

اولین بار که اسم ایسلند رو شنیدید

خیلی از ما ایرانی ها این کشور رو با شاهکار تیم ملی فوتبال ایسلند تو سال 2016 میشناسن. و البته از اون مهم تر تشویق ایسلندی معروفشون. تشویق ایسلندی از بازی های تیم ملی ایسلند شروع شد و تا ورزشگاه آزادی و طرفدارای استقلال و پرسپولیس هم رسید. ولی معروف ترین و پرجمعیت ترین تشویق ایسلندی تو شهر ریکیاویک و موقع بازگشت فوتبالیسیت های قهرمان ها به شهرشون انجام شد.

کنار ساحل ریکیاویک گوشه هایی از یک تپه به صورت بکر و دست نخورده باقی مونده. بالای تپه مجسمه آقای آرنارسن کاشف و بنیانگذار ایسلند رو میبینید. با اینکه مجسمه کاملا نقش نمادین تو شهر داره، ولی قسمت اصلی و کاربردی این تپه نسبتا مسطح فضای باز اون هست. مردم ایسلند به هر بهانه ای تو این میدان شهری جمع میشن تا مجددا به خودشون و بقیه یاداوری بکنن شهر باید برای تجمع و حضور مردم ساخته شده باشه. شاید بزرگترین و مهم ترین تجمع مردم ایسلند در این میدان مربوط به استقبال از تیم فوتبال ایسلند و اجرای دوباره تشویق ایسلندی باشه. آخرین باری که هم که من تصویر این میدان رو تو رسانه ها دیدم تجمع زنانی ایسلندی برای رفع نابرابری جنسیتی بود.

معماری عجیب ساختمان های ایسلند

من تا قبل از سفر به ایسلند و نوشتن سفرنامه ایسلند یکی از بزرگترین منتقدهای معماری رایج تو شمال ایران بودم. استفاده از ورق های فلزی با بدترین تنالیته رنگی قرمز و زرد و قهوه ای. البته هنوز هم منتقد و مخالف این سبک معماری هستم. ولی سفر به ایسلند من رو متوجه نکته خیلی جالبی کرد. چرا که همین اتفاق حتی شدیدتر داره تو ایسلند رخ میده. ولی به طور عجیبی نتیجه کار نه تنها باعث شکل گیری ساختمان های زشت نشده، بلکه معماری ایسلند رو به یکی از جاذبه های گردشگری ایسلند تبدیل کرده. خوب توضیح میدم چطوری.

تا سال ها پیش ساختمان های ریکیاویک همگی چوبی بوندند. تو چند مرحله و آخرین بار صد سال پیش آتش سوزی بزرگی تو شهر شکل میگیره و عرض چند ساعت کل شهر تبدیل به خاکستر میشه. بعد از اون اتفاق ایسلندی ها قوانین ساختمانی سختگیرانه ای وضع میکنن. لایه بیرونی همه ساختمان ها باید با ورق های فلزی ضخیم و ضد حریق پوشیده بشن. این اتفاق همزمان با پیشرفت هایی تو تولید فولاد بود. می دونم که میدونید زندگی تو یک ساختمان کاملا فلزی تو سرمای زمستان کار احمقانه ای به نظر میرسه. ولی وقتی سری به چندتا ساختمان درحال ساخت زدم از شدت و کیفیت عایق های ساختمانی اونها رو دیدم فهمیدم که کارشون تو این زمینه حسابی اصولی هست.

در هر صورت اینکه این روزها ایسلندی ها هم خیالشون از آتش سوزی احتمالی راحت هست. هم مطمئن هستن سرمای زمستان به سادگی راهی به داخل خانه هاشون پیدا نمیکنه. فقط میمونه مشکل رنگ این ورق های فلزی. به یقین نرسیدم. ولی اطمینان کافی دارم یه جایی تو شهرداری ریکیاویک ضوابطی باید وجود داشته باشه که از هر رنگی برای ورق های نمای ساختمان استفاده نکنن. به این خاطر که ساختمان های رنگی شهر در مجموع یک هارمونی زیبا با هم دارند.. امیدوارم تو سفر بعدی جواب دقیق سوالم رو پیدا کنم. قول میدم بیام و این قسمت سفرنامه ایسلند رو به روز بکنم.

شکمگردی در ریکیاویک یا تو ایسلند چی بخوریم؟

ایسلند تو تولید گوشت ، لبنیات و تخم مرع خودکفا هست. اگر فعالیت های آتشفشانی و خاک نه چندان حاصلخیز بهشون اجازه بده مقداری سیب زمینی و هویج هم کشت میکنن. اینها همه خوب هستن. ولی اصلا برای چهارصدهزار نفر جمعیت ساکن و 2 میلیون توریست سالانه اصلا مناسب نیست. چاره کار واردات مواد غذایی از کشورهای همسایه هست. این کار برای حکومتی که سر ناسازگاری و دشمنی با هیچ کشوری نداره نباید سخت باشه. سختی اصلی فاصله خیلی دور پایتخت به محل تولید مواذ غذایی هست. نزدیک ترین کشورها انگلیس، نروژ، فنلاند و کشور سیبری هست. (این کشوری که همه میدونیم رو تو اروپا اسمش رو نمیارن و سیبری صداش می کنن:P )

در نتیجه مسافت دور بین محل تولید مواد غذایی تا مصرف باعث شده که قیمت غذا در ایسلند بسیار گران باشه. همه این مطالب رو تو سفرنامه ایسلند گفتم که اگه قصد شرکت در تور ایسلند رو دارید برای غذاهای گران آماده باشید.

ارزان ترین غذا در ایسلند

خود ایسلندی ها هم متوجه شدن که خوراک گران دغدغه همه گردشگرها هست، به همین خاطر سعی کردن غذاهای ارزون رو معرفی و تبلیغ بکنن. یکی از غذاهایی که به شدت تو دنیای مجازی درباره ایسلند تبلیغ میشد، هات داگ ایسلندی بود. بله، برای یه آدم شکمو که از ایران، بهشت غذاهای خانگی خوشمزه میاد خوردن هات داگ خیلی کار مسخره ای به نظر میاد. ولی شاید دوست داشته باشید بدونید همین غذای ارزون و دم دستی تو ایسلند چقدر براتون تموم میشه.

تو ایسلند یک هات داگ بزرگ با یک نوشیدنی (حق دارید بین آب یا پپسی یکی رو انتخاب کنید) براتون خدود 2000 کرون ایسلند در میاد. به نرخ امروز میشه 13 یورو ناقابل. به نرخ همین الان 7.2 میلیون ریال. (اومدم مطلب رو بعد از یک ماه ویرایش کنم و فهمیدم قیمت هات داگ ایسلندی به نرخ جدید8.5 میلیون ریال شده). منی که زیاد اهل جانکی فود نیستم به غیر از قیمت، کیفیت این غذا هم برام فاجعه بود. ولی خوب قدرت دنیای مجازی بیشتره و هات داگ ایسلندی یک غذای محبوب به حساب میاد!

حمل و نقل عمومی ریکیاویک

قبلتر گفته بودم که ریکیاویک یا بهتر بگم تو کل ایسلند خبری از حمل و نقل ریلی نیست. ریکیاویک کوچکتر از این هست که مترو لازم داشته باشه. همین طور تاکسی های اینترنتی مثل اوبر و بولت هم تو ریکیاویک فعالیت نمی کنن. تنها گزینه اتوبوس و مینی بوس شهری هست که تقریبا کل پایتخت رو پوشش میده.

منتها قرار نبود من به سادگی از حمل و نقل عمومی ریکیاویک استفاده بکنم. چون خریدن بلیط بدون کارت بانکی تقریبا غیر ممکن بود. پس ترجیح دادم دیگه برای بلیط اتوبوس داخل شهری و چند یورویی مزاحم دوستام (محسن و احسان و مریم که کماکان دمشون گرم) نشم و از پیاده روی تو ریکیاویک لذت ببرم.

جایی بیرون از ریکیاویک

تا به اینجای سفرنامه ایسلند من فقط درباره داخل ریکیاویک صحبت کردم. در حالی که می دونم اکثر شما ایسلند رو با جاذبه های طبیعی بیرون شهریش میشناسید. ممنون که تا این قسمت از سفرنامه ایسلند رو با من همراه بودید. از اینجا به بعد دیگه با خیال راحت درباره جاذبه های طبیعی ایسلند که از نزدیک دیدم صحبت میکنم.

چطور ایسلند رو به تنهایی بگردم؟

مشکلات و محدودیت های سفر من زیاد بود. کارت بانکی نداشتم و به سختی و با کمک دوستانم از سراسر دنیا می تونستم خرید بکنم. امکان اجاره خودرو نداشتم. گرچه وقتی تنهایی به ایسلند سفر میکنی شاید اجاره خودرو تصمیم درستی نباشه. در هر صورت تنها گزینه و حتی به نظرم بهترین گزینه پیش روم باقی موند. ثبت نام در تورهای یک روزه ایسلند.

باید اعتراف کنم ایسلند بهترین سیستم مدیریت گردشگری رو داره. تعداد زیادی تور اپراتور تو ایسلند فعالیت میکنن که تقریبا همه جاذبه های گردشگری ایسلند رو پوشش میدن. از نظر قیمت هم تقریبا تفاوت چندانی نداشتن. تعدادی از اونها رو قبل از سفر به ایسلند از اینترنت پیدا کرده بودم. تعدادی کاتالوگ هم داخل فرودگاه دستم رسید. تو اسکله قدیمی شهر هم دفتر تعدادی از شرکت ها بود و تونستم اطلاعاتم رو کامل کنم.

تو یکی از دفاتر مسافرتی خانمی جوان به نام سوزی (اگه درست یادم باشه) پشت کانتر بود. مطابق معمول اول از هم بهش گفتم که “من از ایران میام و کارت بانکی ندارم. آیا میتونم نقد ازتون خرید بکنم؟” برعکس بقیه که خیلی پوکرفیس جوابم رو می دادن، سوزی از شنیدن اسم ایران به ذوق اومد. گویا یه همسایه ایرانی مهربون تو مجتمع مسکونی شون داشت. برعکس اون من از اینکه یه ایرانی دیگه هم تو ایسلند باشه اصلا تعجب نکردم. در هر صورت به طور مفصل تورهاشون رو برام توضیح داد. چندتا تور رو خودش حذف کرد و توصیه کرد پولم رو الکی دور نریزم. گویا همسایه ایرانیش شرایط اقتصادی ما ایرانی ها رو براش به خوبی توجیه کرده بود.

از سوزی تشکر کردم و دوتا تور برای دو روز آینده رزرو کردم. اگه دنبال عکس یادگاری من و سوزی میگردید باید ناامید بکنمتون. درسته موهام فره، تورلیدر هستم و زبان فرانسه بلدم. ولی برعکس موارد مشابه دلیلی نمیبینم از هر دختری که تو سفرم میبینم عکس بگیرم و منتشر بکنم :))

تور رینگ طلایی ایسلند

اصلی ترین و مهم ترین جایی که باید تو ایسلند بگردید، رینگ طلایی ایسلند هست. قبلا هم تو مقاله ای جداگانه نوشته بودم که رینگ طلایی ایسلند با رینگ دور جزیره کاملا متفاوت هست. بعضی ها به عمد یا سهو این برنامه ها رو جابجا معرفی میکنن. رینگ طلایی ایسلند شامل جاذبه های گردشگری تو حومه شهر ریکیاویک هست که تو یک برنامه یک روزه میشه این جاذبه ها رو دید.

من با اینکه میتونستم نزدیکی هاستل سوار اتوبوس تور بشم، ترجیح دادم پیاده خودم رو به ترمینال برسونم و بیشتر از قدم زدن تو محله های ریکیاویک لذت ببرم. داخل ترمینال تعداد زیادی اتوبوس و ون وجود داشت. روی هرکدوم از اونها اسم یه مقصد و جاذبه گردشگری نوشته شده بود که فقط خوندن اون اسم ها آدم رو به وجد میاورد. چه برسه به دیدنشون از نزدیک.

خیلی زود ون خودمون رو پیدا کردم و سریع کوله پشتیم رو توی بهترین صندلی ردیف اول گذاشتم. اکثر اتوبوس ها راس ساعت 10 از ترمینال خارج شدن و هر کدوم به یه سمت رفتن. راهنما-راننده ما یه خانم 55 ساله بود که همزمان رانندگی میکرد و با میکروفون توضیحاتی میداد. من هم که بعد از مدت ها تو یک سفر تور لیدر نبودم حسابی لذت می بردم و هر سوالی که به ذهنم میرسید رو از این خانم محترم میپرسیدم.

اولین مقصدی که بهش رسیدیم یه گلخانه و محل پرورش انواع و اقسام گوجه فرنگی بود. نکته ای که این گلخانه رو معروف کرده بود این بود اصلی ترین منبع انرژی اون آب گرمی بود که از زیر زمین خارج میشد. داخل این گلخانه هم هر محصولی که از گوجه فرنگی ممکن بود تهیه میکردن. از بستنی گوجه فرنگی گرفته تا آدامس با طعم گوجه فرنگی. برخلاف انتظار این دوستان ایسلندی هیچ ایده ای درباره رب گوجه فرنگی نداشتن. با یه مسافر اسپانیایی که میدونستم به اقتضای محل تولدش با گوجه فرنگی آشنایی کامل داره این موضوع رو مطرح کردم و اون هم تعجب کرد. شاید هم دلیلش هوای سرد ایسلند باشه که اونها رو بی نیاز از حفظ گوجه فرنگی به این روش میکرد.

غیر از این گلخانه بزرگ، فعالیت های کشاورزی و دامداری زیادی دیده میشد. داخل یه اسطبل نه چندان بزرگ تعدادی اسب نگهداری میشدن. در ظاهر به نظر میرسید این مجموعه بیشتر برای خانواده های کشورهای صنعتی که از طبیعت تا حدودی دور هستن مناسب باشه. نه کسی مثل من که تو فاصله چند کیلومتری خونه اش همه این موارد رو میتونست پیدا کنه (به غیر از آب گرم طبیعی البته). موقع برگشت دم در ورودی تابلوی جالبی توجهم رو جلب کرده بود: خطر تردد حیوانات اهلی و کودکان وحشی!

مقصد بعدیمون آبفشان طبیعی بود. یکی از شلوغ ترین جاهایی که تو ایسلند تجربه کرده بودم. در یک نقطه مشخص که کاملا هم فنس کشی شده بود و امکان نزدیک شدن بیش از حد نبود، هر چند دقیقه یک بار آب گرم با فشار زیاد و تا ارتفاع بسیار زیادی بالا میرفت. راهنمای ما، این خانم دوست داشتنی چندین مرتبه تاکید کرد که دیدن این پدیده طبیعی کاملا اتفاقی و بسته به شانس شما هست. شاید مدت ها منتظر بشید و هیچ اتفاقی نیفته. پس چندان ناامید نشید. تو دل خودم کلی باهاش همدردی کردم. یاد زمان هایی میفتم که مسافری برای تور شفق قطبی با من تماس میگرفت و انتظار داشت تعهد کتبی بدم که حتما شفق قطبی رو میبینیم.

خوشبختانه ما بسیار خوش شانس بودیم و تو مدت نیم ساعت چندین مرتبه آبفشان های قوی رو از نزدیک دیدیم. اجازه بدید تو این قسمت از سفرنامه ایسلند بهتون توصیه ای بکنم. اگه گذرتون به اینجا افتاد حتما جهت باد غالب رو در نظر بگیرید. روزهایی که باد کمی شدید باشه آب گرم بعد از رفتن به آسمان روی سر مردم فرود میاد. پس اگه با خیس شدن تو سفر مشکل دارید به هیچ عنوان سمت جهت باد قرار نگیرید.

بعد از آبفشان به سمت آبشار گولفوس یا آبشار طلایی ایسلند حرکت کردیم. یکی از بزرگترین و زیباترین آبشارهای اروپا. راهنمای ما طبق معمول ماشین رو داخل پارکینگ پارک کرد، توضیحات مختصری داد، زمان حرکت برگشت رو به ما اعلام کرد و خودش داخل ماشین موند. من فکر کردم این رویه شامل همه تورها هست. ولی گویا سایر تورها راننده موظف بود همراه مسافرها تمام مسیر رو حضور داشته باشه. البته این نکته برای منی که چندان حوصله حرف زدن تور لیدرها رو ندارم چندان هم بد نبود.

درباره آبشار طلایی ایسلند هم داستان جالبی وجود داره. این آبشار داخل ملک شخصی یک خانم بسیار خوش قلب و مهربان بود. زمانی که دولت ایسلند به دنبال اجرای طرح توسعه گردشگری این آبشار بود، زمینش رو به رایگان ولی با یک شرط در اختیار دولت قرار میده. اون هم این بوده که طی بهره برداری عمومی از این آبشار اگر آلودگی در این زمین ها ایجاد بشه خودش رو از آبشار به پایین میندازه. این حجم از دغدغه زیست محیطی برای کسی که از خاورمیانه به ایسلند سفر کرده واقعا غیرقابل پذیرش بود. حداقل به واسطه تجربیات مشابهی که داشتم انتظار داشتم این خانم تهدید به انفجار خودش و کشتن توریست ها بکنه. ولی گویا چنین گزینه هایی هیچ وقت به ذهن این بزرگوار خطور نکرده بود.

این بخش از سفرنامه ایسلند درباره آخرین جاذبه ای هست که در تور رینگ طلایی ایسلند بازدید کردیم: پارک ملی تینگولیر. قبلا هم چندین سفرنامه ایسلند رو البته از زبان بلاگرهای خارجی خونده بودم. گویا خیلی ها از سراسر دنیا در تور ایسلند شرکت می کنن تا از این پارک ملی دیدن بکنن. دلیل اصلی اون هم سریال محبوب بازی تاج و تخت بود. بخش های زیادی از سریال در این لوکیشن بازی شده بود. شور و شوق رو از چشمان کسانی که داخل این پارک قدم میزدن میشد دید. البته اینجا حتی برای من که یک قسمت از سریال رو هم ندیده بودم هم جذاب و دیدنی بود.

در این بخش از سفرنامه ایسلند بهتون باید بگم که تور یک روزه من تو ایسلند به پایان رسید. باید اعتراف کنم اگر قرار بود این برنامه رو با ماشین اجاره ای انجام بدم اینقدر با آرامش روزم به پایان نمیرسید.

سفرنامه ایسلند بدون آب گرم؟ نه اصلا!

چشمه های آب گرم ایسلند اولین تصویری بود که در فرودگاه ریکیاویک به من خوش آمد گویی کرده بود. قبل از اون هم اینستاگرام و شبکه های مجازی به شدت چشمه های آب گرم رو به عنوان نماد کشور ایسلند معرفی میکردن. شاید همین دلایل کافی باشه که تو هر سفرنامه ایسلند که مطالعه بکنید آب تنی تو بلولاگون یا بقیه چشمه های آب گرم ایسلند رو میبینید.

از طریق دیگه ای هم میشه به محبوب شدن چشمه های آب گرم تو همین چند سال اخیر پی برد. از سال 1987 تا همین چند سال پیش تنها چشمه آب گرم ایسلند همون بلولاگون معروف بود. هیچ گزینه دیگری حداقل اطراف ریکیاویک وجود نداشت. ولی تو این چند سال اخیر و بعد از تبلیغات گسترده تو دنیای مجازی ایسلندی ها متوجه شدن چشمه های آب گرم کسب و کار پرطرفداری هست. به همین خاطر تعداد زیادی چشمه در همین چند سال راه اندازی شده.

این اتفاقات باعث شد گزینه های بیشتری مقابل من قرار بگیره. از اونجایی که معتقدم خدمات گردشگری مثل هتل و استخر همیشه در اولین سالهای راه اندازی در بالاترین سطح کیفیت هستن، پس ترجیح دادم به جای بلولاگون معروف، سری به اسکای لاگون نوساز بزنم.

چطور به اسکای لاگون رفتم؟

در این قسمت از سفرنامه ایسلند از شما میخوام مقاله ای رو که قبلا نوشته  بودم رو مطالعه کنید تا در جریان  زیر و بم بازدید از اسکای لاگون قرار بگیرید.

برای رفتن به اسکای لاگون متوجه شدم حدود یک ساعت پیاده روی و 15 دقیقه مسافت با تاکسی پیش رو دارم. خوب من ترجیح دادم این مسیر رو پیاده برم. چرا که تقریبا نصفی از مسیر از کنار یک دریاچه زیبا رد میشد. بعد از عبور از این مسیر متوجه شدم نیم دیگری از مسیر هم از یکی از شیک ترین محله های مسکونی ایسلند عبور میکنه. فقط همین رو بگم که تو هر کوچه از این محل حداقل یک کمپر هابی مقابل یک خانه پارک شده بود. برای اولین بار تو سفر ایسلند به ساکنین این جزیره حسودی میکردم.

با توجه به تعداد زیادی گردشگر که تو فرودگاه و سایر جاذبه های گردشگری دیدم، حدس میزدم اسکای لاگون حتما خیلی شلوغ باشه. به همین خاطر طوری حرکت کردم که قبل از شروع کار یعنی ساعت 9 مقابل اسکای لاگون باشم. به همین خاطر حدود ساعت 7:45 صبح از هاستل بیرون زدم. اون زمان شاید تو ایران صبح به حساب بیاد. ولی تو این ساعت از تابستان ایسلند خورشید رو بالاسرت میبینی. با این حال موفق شدم خیلی زود به اسکای لاگون برسم و تقریبا اولین نفر وارد آب بشم. فقط چند دقیقه نگذشته بود که جمعیت به سرعت وارد آب شدن. اون موقع بود که متوجه شدم تجربه تنها بودن تو اون فضا ارزش کمی سحرخیزی رو داشت.

اینجای کار تصمیم میگیرم سفرنامه ایسلند رو به پایان برسونم. گرچه جزئیات و داستان های زیادی از سفر به ایسلند مونده که میتونه براتون جذاب باشه. ولی با این روش هیچ وقت نوشتن این سفرنامه به پایان نمیرسه.

امیدوارم این خاطره های نسبتا طولانی مورد پسندتون قرار گرفته باشه و بتونیم خیلی زود تو نوروز 1403 باهم عازم ایسلند بشیم.

ارادتمند

منصور

نوشته سفرنامه ایسلند – همینقدر دوردست و عجیب اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

توضیحات تور تماشای شفق قطبی روی کشتی

ما قبل از نیمه شب با کشتی از بندر قدیمی در ریکیاویک خارج می شویم. تنها با طی کردن 15 یا 20 دقیقه به جایی دور از نور شهرها می رسیم. جذاب ترین محل برای تماشای شفق قطبی. راهنماهای محلی ما فرصت کافی دارند تا درباره دلایل علمی شکل گیری شفق قطبی با ما صحبت کنند. همین طور داستان ها و اساطیر فراوانی درباره شفق قطبی در سرزمین نوردیک یه صورت سینه به سینه نقل شده است. تا زمان شکار شفق قطبی فرصت داریم که درباره آنها به گپ و گفتگو بپردازیم. در این مدت به مهارت و تسلط راهنماهای محلی و البته شانسمون امیدوار هستیم تا شفق قطبی ما را شکار کند. برای این اتفاق مهم حدود 2 تا 3 ساعت زمان داریم.

با اینکه همگی لباس مناسب برای سفر زمستانی به ایسلند دارید، ولی لباس هایی گرم و حرفه ای برای زمانی که روی عرشه کشتی هستید به طور رایگان در اختیار شما قرار می گیرد. نگران فرزندان خود نباشید، لباس مناسب آنها هم وجود دارد.

همزمان داخل کابین کشتی ویدئوهای جذاب از شفق قطبی یه نمایش گذاشته خواهد شد. گرچه همگی منتظر نسخه اصلی و زنده اون هستیم. کابین برای کسانی که با سرما مشکل دارند بسیار مناسب هست. هم سرویس بهداشتی و هم کافه ای با نوشیدنی های گرم منتظر ما هست.

نکته مفید: ما همیشه یک خدمه داریم که در طول شب عکس می گیرد، بنابراین به جای اینکه زمان زیادی را برای تعیین تنظیمات مناسب دوربین خود صرف کنید، از لحظه لذت ببرید و دفترچه خاطرات روزانه ما را برای دیدن عکس ها بررسی کنید! (اگر مایل به یادگیری هستید، توصیه هایی برای عکاسی از شفق قطبی روی کشتی برای شما داریم)

تور شفق قطبی روی کشتی شامل این موارد می شود:

• تور کشتی با راهنمای محلی و فارسی زبان
• لباس گرم مناسب (در سایزهای بچه گانه نیز موجود است!)
• اینترنت وای فای رایگان داخل کشتی
• کافه/بار و فروشگاه سوغاتی
• سرویس بهداشتی

اطلاعات تکمیلی

• برگزاری این تور مشروط به شرایط آب و هوایی مناسب هست. درنتیجه برگزاری این تور را به طور 100% تضمین نمی کنیم.
• اگر تور شفق قطبی روی کشتی کنسل شد، ولی شرایط مناسب برای تماشای شفق بود، فرصت رو از دست نمیدیم و با وسیله مناسب روی خشکی به تماشای شفق قطبی می رویم.
• به این حال اگر موفق به تماشای شفق قطبی نشدید، در شب های بعد که شرایط مناسب بود، مجددا این تور به صورت رایگان برگزار خواهد شد.
• کماکان اگر تور شفق قطبی برگزار نشد، می توانید تور خود را با یک تور جذاب دیگر مثل تور تماشای نهنگ تعویض کنید.
• لطفا لباس مناسب با آب و هوای ایسلند در زمستان بپوشید. با اینکه پرسنل کشتی همیشه سطح عرشه رو تمیز می کنند، ولی در نظر بگیرید که به سادگی احتمال تغییر شرایط جوی وجود دارد.

نکته پایانی

ما همیشه تمام تلاش خود را می‌کنیم تا بهترین فرصت ممکن را برای دیدن شفق قطبی به همسفرانمان بدهیم. با این حال مهم هست که یاد آوری کنیم هیچ انسانی نمی تواند تماشای شفق قطبی را کاملا تضمین کند. پس مشتاقانه منتظر حضور همراهانی مهربان و صبور برای تماشای شفق قطبی روی کشتی هستیم.

نوشته شفق قطبی روی کشتی – سفری متفاوت به ایسلند اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

بر اساس چندین سال سفر به مناطق مختلف دنیا برای تماشای شفق قطبی، با اطمینان میشه گفت که بهترین سوغاتی از این سرزمین ها، عکس شفق قطبی هست که با گوشی خودتون گرفته باشید. با اینکه تو همه سفرها عکاس با حوصله ای همراه ما بوده و عکس های به یاد ماندنی از همسفرها گرفته، ولی این مرتبه قصد داریم بهتون ماهیگیری یاد بدیم تا بعد از سفر عکسی که خودتون از شفق قطبی شکار کردید رو تو صفحه اینستاگرام یا وبلاگتون بذارید. امسال هم ما بهترین زمان برای تماشای شفق قطبی رو انتخاب کردیم. در دو سفر جداگانه به ایسلند و مورمانسک روسیه فرصت تماشای شفق قطبی و عکاسی از اون رو برای شما فراهم می کنیم.

با چه دوربینی از شفق قطبی عکاسی کنیم؟

خوب اول از همه مطمئن بشید دوربین یا گوشی مناسبی برای عکاسی از شفق قطبی همراه دارید. توجه داشته باشید که همه دوربین‌ها نمی‌توانند از شفق‌های قطبی عکس بگیرند. بهترین دوربین برای عکاسی از شفق قطبی دوربین‌ها دوربین‌های DSLR یا دوربین‌های بدون آینه هستند. دوربین های Piont & Shoot یا دوربین های اکشن مثل GoPro چندان برای این کار مناسب نیسند. درضمن بعضی از تلفن های همراه مثل Google Pixel، Samsung Galaxy، و آیفون های اخیر (با نصب برنامه های مخصوص) گزینه های خوبی برای عکاسی از شفق قطبی هستند. در بخش بعدی بهترین تنظیمات دوربین و گوشی برای عکاسی از شفق قطبی رو بهتون میگیم. منتها چند نکته رو فراموش نکنید:

• این تنظیمات به طور ویژه برای تماشای شفق قطبی از روی کشتی توصیه میشه. چرا که بر عکس عکاسی روی زمین دوربین شما کمی تکان و بالا پایین رفتن داره. 
• کماکان در این تور تماشای شفق قطبی روی کشتی افراد زیادی دور و بر شما هستن که به شدت علاقه دارن موقع عکاسی از شفق قطبی به شما کمک بکنن.
• با این حال توصیه می کنیم از وایدترین لنز ممکن که در بیشترین حالت زوم قرار گرفته استفاده کنید.

تنظیمات دوربین برای عکاسی شفق شمالی

• مرحله اول
  همیشه باید دوربین خودتون روی حالت دستی تنظیم کنید. معمولاً یک چرخ یا صفحه در بالای دوربین شما وجود داره که باید روی M تنظیم بشه.
• مرحله دوم
  سرعت شاتر شما باید بین 0.5 تا 1.5 ثانیه باشه. اگر کندتر باشه احتمال داره عکس هاتون خیلی تار به نظر بیاد.
• مرحله سوم
  حساسیت ISO رو باید تا حد امکان بالا ببرید. ما حداقل 6400 رو توصیه می کنیم.
• مرحله چهارم
  دیافراگم یا f-stop شما باید تا جایی که دوربین شما اجازه می دهه پایین تنظیم بشه.
• مرحله پنجم
  فاصله کانونی شما باید روی بی نهایت تنظیم بشه. این کار رو میتونید به راحتی با چرخوندن حلقه مناسب روی لنز یا با نگاه کردن به منظره یاب و فوکوس کردن روی چیزی بسیار دور انجام بدید. نورهای دور شهرها یا مزارع اطراف برای این منظور به اندازه کافی دور هستن! معمولاً تمرکز بر روی چیزی در فاصله زمانی شب دشوار هست. بنابراین این تنظیم رو میتونید در طول روز نیز انجام بدید. در نهایت، لنز شما باید روی فوکوس دستی تنظیم بشه. توجه داشته باشید که این حالت مشابه حالت دستی نیست – معمولاً یک سوئیچ روی خود لنز وجود داره که باید روی M یا MF تنظیم بشه. گاهی هم این تنظیم فقط با استفاده از منوی روی صفحه دوربین قابل دسترسی هست. پس از تکمیل این تنظیمات، دوربین شما در بهترین موقعیت برای عکاسی از شفق شمالی قرار گرفته.

نوشته عکاسی از شفق قطبی حتی با گوشی موبایل اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

شفق قطبی و تماشای اون آرزوی خیلی از کسانی هست که الان مشغول خوندن این مقاله هستن. طبیعتا رسیدن به هر آرزویی سختی های خودش رو داره. منتها اگه این آرزو مربوط به سفر باشه، با پاسپورت ایرانی باشه، با نرخ سرسام آور دلار باشه، سختی هاش خیلی خیلی بیشتر میشه. متاسفانه من مشکل پاسپورت ایرانی و نرخ دلار رو نمی تونم برای کسی حل بکنم. ولی اگه شما خودتون تونستید از پس این موارد بر بیاید و رسیدید به سوال اصلی که: «بهترین زمان تماشای شفق قطبی کی هست؟» باید بگم خوب جایی اومدید. من قراره تو این مقاله خیلی مفید و مختصر و با استناد به یک سری داده های آماری بهترین زمان تماشای شفق قطبی رو بهتون بگم.

البته این رو به طور پیش فرض در نظر بگیریم که همتون در پاسخ به سوال: بهترین مکان تماشای شفق قطبی به شهر مورمانسک روسیه رسیده باشید. به همین خاطر تمام توضیحات این مقاله برای شهر مورمانسک بهترین مقصد برای تماشای شفق قطبی داده شده.

پیش بینی زمان شفق قطبی

اگه در این باره کمی جستجو کنید متوجه میشید یک پیش بینی استاندارد 27 روزه از احتمال وقوع شفق قطبی در دسترس هست. از سایت ها و اپلیکیشن های مختلف میتونید به این پیش بینی برسید. با این حال من یک مورد از پیش بینی های شفق قطبی رو برای شما میگذارم.

منتها بنا به دلایلی این پیش بینی حداقل برای ما ایرانی ها چندان قابل استناد نیست. اون هم به این دلیل که فرایند صدور ویزا و هماهنگی های سفر به قدری زمان بر هست که باید برنامه ریزی سفر رو قبل از مشخص شدن پیش بینی دقیق انجام داد. به احتمال زیاد شما زمانی بلیط پرواز مورمانسک رو تهیه می کنید که هنوز هیچ پیش بینی دقیقی درباره احتمال شفق قطبی تو اون تاریخ وجود نداره. پس یا شانس و اقبال. گرچه بر اساس تجربه همین پیش بینی ها حتی چند روز قبل هم تغییر اساسی می کنن.

پس اگه به عنوان یک ایرانی قصد سفر به مورمانسک و تماشای شفق قطبی رو دارید، چندان دل به این پیشبینی ها خوش نکنید.

چه ماهی برای شفق قطبی مناسب هست؟

چندان ناامید نشید. چون برعکس، جواب این سوال رو خیلی دقیق میشه داد. شما برای پیدا کردن بهترین زمان تماشای شفق قطبی چند فاکتور رو باید در نظر گرفت:

• طول مدت تاریکی در شبانه روز

• احتمال بارندگی (هوای ابری)

احتمالا باید این نکته رو بدونید که شفق قطبی در تمام سال رخ میده. اون هم با احتمال و شدت تقریبا یکسان. منتها نکته اصلی این هست که ما شرایط دیدنش رو داشته باشیم. منطقی هست که شفق قطبی تو روز و مقابل تابش شدید خورشید قابل دیدن نیست. همین طور تو هوای ابری و بارندگی هم احتمال دیدن شفق قطبی بسیار پایین هست. با دونستن این نکته به اهمیت فاکتورهای بالا پی بردید. پس بریم درباره هر کدوم مفصل صحبت کنیم.

تاریک ترین ماه های سال در مورمانسک

همه ما میدونیم که طولانی ترین شب (در نیمه شمالی کره زمین) شب یلدا هست. همین طور طولانی ترین روز هم آخرین روز بهار. زمانی که جشن شب های سفید در سنت پترزبورگ بزگراز میشه. در بقیه روزهای سال هم شب و روز هرکدوم سهم مشخصی از 24 ساعت رو به خودشون اختصاص دادن. اگه به نمودار زیر نگاه کنیم متوجه وضعیت شبانه روز در طول سال میشیم.

تو این نمودار محور طولی (X) روزها و ماه های سال هست. محور عرضی (Y) هم 24 ساعت شبانه روز. میبینید که دو ماه تابستان کلا هوا روشن هست و هیچ خبری از تاریکی شب نیست. نظرتون چیه که تو تابستان برای تماشای شفق قطبی به مورمانسک بریم؟ 😛 برعکس تو زمستان طولانی ترین شب ها رو داریم. برعکس تو 21 دسامبر که همون شب یلدا میشه حدود 14 ساعت تاریکی مطلق داریم. بقیه ساعات روز هم گرگ و میش هست و خبری از روز به معنای واقعی کلمه نیست.

با این تفاسیر میشه روزهای نسبتا تاریک مورمانسک رو به دست آورد. تو این نمودار این روزها با مستطیل قرمز مشخص شده. بازه زمانی نسبتا طولانی از نیمه اکتبر گرفته تا اوایل مارچ. این بازه طولانی رو تو ذهنتون نگه دارید تا تو قسمت بعدی اون رو محدودتر و مشخص تر کنیم.

صاف ترین آسمان مورمانسک

قبلا هم بهتون گفتم که یک شرط مهم دیگه برای پیدا کردن بهترین زمان تماشای شفق قطبی زمانی هست که با آسمان صاف روبرو هستیم. براساس آمارهای هواشناسی مورمانسک که در اختیار داشتم، دونستن میانگین تعداد روزهای بارانی شهر میتونه مفید باشه. در واقع هر ماهی که کمترین میزان بارندگی رو داشته باشه میتونه زمان مناسبی برای تماشای شفق قطبی باشه. اطلاعات 12 ماه سال رو تو نمودار زیر میتونید ببیند.

همون طوری که تو نمودار دیدید ماه فوریه کمترین میزان بازندگی و درنتیجه بهترین زمان تماشای شفق قطبی در مورمانسک هست. یادتون باشه که تو بخش قبلی هم دیدیم که این ماه تقریبا جزو تاریک ترین ماه های سال در مورمانسک بود. پس اگه ماه فوریه یا همون بهمن ماه رو برای سفر به مورمانسک انتخاب کردید، مطمئن باشید تا جایی که می تونستید شانس تماشای شفق قطبی رو بالا بردید. بقیه موارد رو بذارید به عهده فعالیت های خورشیدی و البته لیدرهای کاربلد شما تو روسیه.

نوشته بهترین زمان تماشای شفق قطبی اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

جذاب ترین تجربه سفر به مورمانسک برای من. چرا؟

قبل از اینکه داستان سفرنامه مورمانسک رو به تفصیل تعریف بکنم، باید خوشحالی خودم رو نشون بدم. چرا که این جذاب ترین و بهترن سفری بود که من تابحال به مورمانسک و حتی روسیه داشتم. برای این حسم هم چند دلیل واضح و مشخص دارم:

• این دفعه با همسفرهای خیلی پخته و باتجربه ای همراه شده بودم. کسانی که بلد بودن تو سخت ترین شرایط هم از سفر لذت ببرن. تو ادامه سفرنامه مورمانسک چند نمونه رو مثال می زنم.
• در این سفر مورمانسک ما کمی هم خوش شانس بودیم. هوا بسیار عالی بود. در مدت 5 روز اقامت در مورمانسک فقط چند ساعت هوای ابری داشتیم. بقیه موارد از تابش آفتاب تنبل زمستانی لذت میبردیم. به غیر از یک نقطه، هیچ جای دیگری از سفر وزش باد رو تجربه نکردیم. چیزی که میتونه تحمل سرمای هوای مورمانسک رو برای هر کسی با هر تجهیزاتی غیرممکن بکنه.
• از همه مهم تر اینکه برای اولین بار بعد از یک تور مورمانسک که برگزار می کردم، نه جنگ شد و نه بیماری همه گیر و قرنیطینه!!!

پرواز به روسیه و رسیدن به مسکو

پرواز تهران – مسکو حدود 4 ساعت زمان می بره. ولی بر اساس تجربه همین پرواز نسبتا کوتاه هم در زمستان چندان راحت نیست. حرکت ما از تهران حدود ساعت 5 صبح بود و باید کمی بعد از نیمه شب به سمت فرودگاه حرکت میکردیم. این یعنی خبری از خواب در شب قبل سفر نبود. اون هم زمانی که اکثر ما روز کاری آخر رو با فشردگی و استرس زیاد سپری کردیم. 4 ساعت پرواز با هواپیماهای نه چندان راحت ماهان ، پیاده روی های طولانی در فرودگاه مسکو، و اختلاف دمای بسیار زیاد فضاهای باز و بسته روسیه در ساعات اول بسیار انرژی بر و حتی شوک برانگیز بود.

به همین خاطر من در برنامه تور ترجیح دادم که قبل از پرواز به مورمانسک یک شب رو در هتل مسکو اقامت داشته باشیم. چرا که باید با بیشترین انرژی به مورمانسک می رسیدیم. درنتیجه بی خوابی شب قبل در فرودگاه رو در هتل 4 ستاره مسکو جبران کردیم.

اقامت در مسکو

اقامت شب اول سفر و همین طور دو شب آخر ما در مسکو در هتل آلفا بود. هتلی 4 ستاره که حدود 40 سال پیش و به مناسبت المپیک مسکو ساخته شده بود. از تجربه های قبلی می دونستم که دولت روسیه کندترین کارمندهای این سرزمین رو مسئول پذیرش هتل ما کرده بود و چک این کردن حدود 10 نفر مسافر خارجی در یک روز خلوت بیش از یک ساعت طول کشید. اگه شما هم قصد اقامت در هتل آلفا (یا سایر هتل های این مجموعه) رو دارید انتظار چنین مشکلی رو داشته باشید. هتلی با 28 طبقه و 40 اتاق در هر طبقه با این سیستم پذیرش کند برای من کماکان خیلی عجیب هست.

هتل ما کنار کرملین تاریخی ایزمایلوف قرار گرفته. (نمی دونم خبر دارید که شهر مسکو برخلاف بقیه شهرهای روسیه 2 تا کرملین داره). کرملین ایزمایلوف روزهای شنبه و یکشنبه پر هست از دستفروش هایی که هر جور جنس عتیقه و قدیمی رو می فروشن. ولی بقیه روزها خیلی سوت و کور هست. ما هم روز پنج شنبه وارد کرملین شدیم و با این حال یه تعداد غرفه فروش صنایع دستی وجود داشت. از طرفی انقدر فضا خلوت بود که تو آرامش بتونیم یه گشت سبک داشته باشیم و از همه مهم تر چندان هم انرژی برای گشت و گذار صرف نکنیم.

پیش به سوی مورمانسک برای دیدن شفق قطبی و کلی جاهای دیگه!

برنامه روز دوم سفر زمستانی روسیه ما سفر به مورمانسک بود. ساعت پرواز ما چند دقیقه قبل از ظهر بود. زمان بهینه که همسفرهای سحرخیز بتونن صبحانه شون رو با خیال راحت صرف بکنن و بعد به سمت فرودگاه حرکت کنیم. توفیق اجباری داشتیم که پرواز بدون بار به مقصد مورمانسک تهیه کنیم. به همین خاطر همه همسفرها با کمترین بار و سبک ترین حالت سفر رو ادامه دادن. به این صورت که هرکس لوازم ضروری رو در یک چمدان کابین سایز کوچک قرار داد و همراه آورد. سایر لوازم غیر ضروری هم با هزینه نه چندان زیادی در اتاق امانات هتل باقی ماند.

پرواز ما به مقصد مورمانسک از فرودگاه دوموده دوو مسکو انجام میشد. فرودگاهی متفاوت از جایی که روز قبل وارد مسکو شدیم. بیشتر پروازهای این فرودگاه، حداقل در زمان سفر ما پروازهای داخلی روسیه بود. به طور بسیار عجیبی فقط هواپیماهای خارجی تو این فرودگاه دیده می شد. این نکته رو یکی از همسفرها که خلبان بازنشسته کنجکاوی بود به من یادآوری کرد. من هم تا آخر سفر دنبال دلیلش بودم که بلاخره متوجه شدم. اجازه بدید شما هم کمی مثل من ذهنتون مشغول بمونه و آخر سفرنامه متوجه دلیل این اتفاق بشید.

نیازی به تکرار نیست که هدف اصلی سفر زمستانی ما به روسیه تماشای شفق قطبی سبز رنگ در آسمان سرزمین های شمالی بود. به همین خاطر فرودگاه دوموده دوو مسکو برای ما تصویر متفاوتی رو تداعی می کرد. این فرودگاه گویا مرکز اصلی پرواز هواپیماهای سیبرین ایرلاین بود. ایرلاینی خوش رنگ که رنگ سبز روشن اون هم روی لوگوی ایرلاین دیده می شد و هم روی بدنه هواپیماها. از اونجایی که اکثر پروازهای مسکو به مورمانسک با این ایرلاین انجام می شد، تماشای این پرنده های سبز رنگ در آسمان روسیه برای ما به معنای مقدمه دیدن شفق سبز رنگ در آسمان مورمانسک بود و ما رو بیشتر به ذوق میاورد.

رسیدن به مورمانسک

با چهار ساعت پرواز از مسکو به مورمانسک رسیدیم. احتمالا می دونید که روسیه در 9 زون زمانی مختلف قرار گرفته. ولی خوشبختانه شهرهای مسکو، مورمانسک و سنت پترزبورگ همگی در زون یکسانی قرار گرفتن. یعنی با سفر بین این شهرها نیازی به تغییر ساعت نیست.

ورود به مورمانسک بسیار راحت انجام شد. تقریبا از یک هفته قبل پلیس فرودگاه مورمانسک در جریان جزئیات سفر ما قرار گرفته بود. در واقع هم موقع اقدام ویزای روسیه در تهران شهر مورمانسک رو در برنامه سفرمون قرار داده بودیم. هم قبل از رسیدن اسکن ویزای روسیه، رزرو هتل مورمانسک، شماره تماس راهنماهای محلی رو در اختیار پلیس مورمانسک قرار داده بودیم.

نیکولای، دوست قدیمی و راهنمای محلی بیرون فرودگاه منتظر ما بود. با کمترین معطلی سالن خروجی فرودگاه مورمانسک رو که کمی از خانه من بزرگتر بود رو ترک کردیم و به سمت هتل مورمانسک حرکت کردیم.

ملاقات با دوستان قدیمی

باید اعتراف کنم بعد از چندین سال برگزاری تور شفق قطبی بزرگترین سرمایه من در روسیه دوستان خوبی هست که پیدا کردم. این بین واخدانگ و نیکولا کاری کردن که من به غیر از تماشای شفق قطبی انگیزه های بیشتری برای سفر به مورمانسک داشته باشم.

ولی امسال شرایط دوستی ما کمی تفاوت داشت. این تفاوت رو واخدانگ همون اول یادم آورد و کلی باعث خنده های نسبتا تلخ شد. سال گذشته وقتی داشتم برنامه تور شفق قطبی رو هماهنگ می کردم به واخدانگ پیام دادم که متاسفانه به دلیل تحریم های ظالمانه و منفعت های ایجاد شده برای کاسبان تحریم امکان ارسال پیش پرداخت برای من وجود نداره. جواب مستقیمی که از دوستانم در مورمانسک دریافت کردم این بود: نگران نباش رفیق. کارات رو انجام بده و وقتی اومدی باهم حساب و کتاب می کنیم. در واقع با افتخار بگم که من تور مورمانسک رو بدون پرداخت حتی یک روبل پیش پرداخت برگزار کرد.

گویا دوستان مورمانسکی ما از تقاضای من تعجب کرده بودن. چطور یه نفر میتونه تو این شرایط تحریم زندگی بکنه و حتی تور خارجی هم اجرا بکنه. در هر صورت ذهنشون با کلی علامت سوال درباره زندگی ایرانی ها تو شرایط تحریم مشغول شده بود که سفر سال گذشته ما تمام شد، جنگ روسیه و اوکراین شروع شد و تحریم های شدیدی سراغ مردم روسیه اومد. واخدانگ تو مسیر فرودگاه به هتل داشت این داستان رو تعریف می کرد و زد زیر خنده: منصور، من الان به جواب همه سوالام رسیدم. کاملا شرایط زندگی تو تحریم رو تجربه کردم!!!

برنامه ریزی سفر مورمانسک؟ نه! باید منتظر شانس باشیم!

طبیعتا قرار بود مانند هر تور دیگری برنامه ریزی سفر با بیشترین جزئیات انجام بشه. همسفرها هم از قبل در جریان برنامه روزانه فعالیت ها باشن. ولی تو سفر به مورمانسک و تور شفق قطبی امکان چنین کاری وجود نداشت. در واقع در این سفر ما مقاصد و اهداف سفرمون رو به ترتیب اولویت لیست کردیم:

1. تماشای شفق قطبی
2. سفر به تریبرکا
3. بازدید از دهکده سامی ها
4. بازدید از فستیوال مجسمه های یخی و سایر جاذبه های اطراف شهر کیروفسک
5. بازدید از جاذبه های گردشگری شهر مورمانسک

در بخش های بعدی سفرنامه مورمانسک متوجه خواهید شد که هرکدام اجرای هر کدام از این برنامه ها چه چالش هایی به همراه داشت.

تماشای شفق قطبی در مورمانسک

ما طبق برنامه چهار شب فرصت برای تماشای شفق قطبی در مورمانسک داشتیم. درست تا زمانی که به هتل مورمانسک رسیدیم هم معلوم نبود چه زمانی میتونیم شفق قطبی رو ببینیم. بهترین زمان برای تماشای شفق قطبی وقتی بود که:

• بیشترین فعالیت خورشیدی وجود داشته باشه
• بیشترین سرعت و تراکم پرتوهای خورشیدی وجود داشته باشه
• آسمان صاف باشه
• ترجیحا نور ماه وجود نداشته باشه
• و البته ما در مناسب ترین محل قرار گرفته باشیم.

بلاخره بعد از کلی همفکری متوجه شدیم شب اول بهترین زمان برای تماشای شفق قطبی هست. به همین خاطر قبل از نیمه شب همگی آماده شدیم. واخدانگ و نیکولای با دو ماشین مجهز که در مجموع برای 11 نفر ظرفیت داشتن دنبال ما اومدن. با توجه به تراکم ابر تصمیم گرفتیم به سمت مرز نروژ حرکت کنیم. چون صاف ترین هوا رو در اون منطقه پیش رو داشتیم. تو مسیر حرکت به سمت نروژ یاد آدم های زیادی افتادم.

کسانی که تو یک سال اخیر با من تماس گرفته بودن و می خواستن به روسیه سفر کنن. به قول خودشون اون بالاهای روسیه و نزدیک مرز نروژ. هیچ ایده ای هم نداشتن که شفق قطبی چه پدیده طبیعی جذابی هست. فقط دنبال این بودن که خودشون رو به مورمانسک برسونن و به طور غیر قانونی وارد نروژ یا سایر کشورهای اسکاندیناوی بشن. خوشبختانه خیلی راحت میشد متوجه هدف سفرشون شد و من سعی می کردم خیلی دوستانه از چنین سفری منصرف بکنمشون. در هر صورت مطمئن نیستم الان که دارم سفرنامه مورمانسک رو می نویسم چند نفرشون هنوز ایران هستن یا بلاخره تونستن زنده از یکی از مرزها وارد اروپا بشن.

تا قبل از این به من ثابت شده بود که نیکولای و واخدانگ تو پیدا کردن شفق قطبی کاملا حرفه ای هستن. انگار که مسیر شفق قطبی رو بو می کشن. بلاخره بعد از کمتر از یک ساعت تو اولین ایستگاه توقف کردیم. فضای بازی کنار جاده. ما از ماشین پیاده نشدیم. از داخل داشتیم نیکولای و واخدانگ رو می دیدیم که موبایلشون رو چک می کردن و خیلی زود به این نتیجه رسیدن که اینجا خبری از شفق قطبی نیست. پس دوباره حرکت کردیم به سمت محل توقف بعدی. فکر کنم بعد از سه مرتبه توقف به جایی که باید رسیدیم. نگاهمون به سمت شمال بود. تو اون عرض جغرافیایی که ما قرار داشتیم شفق قطبی اکثرا در جهت شمال دیده می شد.

باید یاداوری کنم که لنز دوربین گوشی ها حساسیت بیشتری نسبت به چشم ما دارن و احتمال دیدن شفق تو دیسپلی گوشی بیشتر از دیدن با چشم غیر مسلح هست. به همین خاطر مثل فیلم های ترسناک کلیشه ای با گوشی هامون دنبال شکار روح های سبز سرگردان تو آسمان بودیم. بلاخره تونستیم چندتا شفق ضعیف رو ببینیم. این شفق ها مخصوصا وقتی دوربین رو روی سه پایه گذاشته بودیم و تقریبا 15 ثانیه نوردهی داشتیم تو بهترین حالت ثبت می شد. ولی تماشای این شفق هم چندان جذاب نبود. ما دنبال شفق های سبز و شفاف و حتی رقصان تو آسمان بودیم. اتفاقی که تو اون شب مهتابی هم خیلی سخت بود.

کم کم داشتیم ناامید می شدیم. عکس ها در نظر ما بیشتر شبیه به این بود که با فیلتر نرم افزارهای رایگان گرفته شده. نه اینکه شفقی باشه که ما تجربه کرده باشیم. تنها کاری که می تونستیم اون موقع بکنیم صبر بود. امیدمون به شب های طولانی و قوانین احتمال بود. خوشبختانه تو اون فصل سال و اون عرض جغرافیایی تا ساعت 6 صبح هم در آسمان تاریکی مطلق داشتیم. ولی هوا سردتر می شد و امید ما کمتر. این بزرگترین دلگرمی ما دوستان مورمانسکی بودن. برخلاف بقیه تورلیدرهای محلی که اکثرا سعی می کنن به بهانه های مختلف از زیر مسئولیت در برن، این ها به ما امید می دادن که چشممون به آسمون باشه.

ساعت 3:30 صبح شده بود و خبری از شفق نبود. تصمیم گرفتیم به سمت مورمانسک برگردیم. این خبر شاید تلخ ترین قسمت از سفرنامه مورمانسک باشه. یعنی امشب خبری از تماشای شفق قطبی نیست. گرچه من از واخدانگ قول گرفتم که دوباره تو ایستگاه های قبلی توقف بکنیم. بلکه آخرین احتمال ها رو از دست ندیم. همین اتفاق هم افتاد و دوباره تو تک تک محل های قبلی ایستادیم. ولی خبری از شفق قطبی نبود.

تا اینکه رسیدیم به آخرین ایستگاه. یا همون اولین اینستگاهی که تو مسیر رفت توقف داشتیم. تقاطع جاده اصلی و فرعی که یه زمین باز و مسطح بود. من ناامید تو صندلی جلوی ماشین نیکولای نشسته بودم. بقیه هم تو ماشین بودن که یک مرتبه ارواح سرگردان پیدا شدن. آدم ها دو دسته هستن: یک دسته اونایی که نگاهشون به آسمون هست و اول از همه متوجه شفق قطبی میشن. دسته دوم کسایی که قبل از دیدن شفق، صدای ذوق کردن گروه اول رو می شنون. من تو ماشین مشغول چک کردن برنامه فردا بودم که با صدای ذوق بقیه متوجه شدم یه گروه دومی هستم. بله شفق قطبی شروع به تابش کرد. نه یک مرتبه، نه دو مرتبه، بلکه تعداد زیادی شفق رو در جهات مختلف آسمان می دیدیم. بعضی ها به قدری فعال بودن که رقصیدنشون تو آسمون رو به سادگی می شد دید.

من که علاوه بر خستگی فیزیکی، استرس ناکامی همسفرها از تماشای شفق قطبی رو داشتم انرژی بیرون اومدن از ماشین رو نداشتم. فقط گاهی از شیشه جلو، شیشه کناری و عقبی دنبال شفق می گشتم. نیکولای که فهمید من نای حرکت کردن ندارم سنگ تموم گذاشت. ماشینش رو روشن کرد و شروع کرد به دنبال کردن شفق ها. هر طرفی که یک شفق قوی می دیدیم سریع به اون سمت حرکت می کرد. لاستیک های ماشین یخ شکن بودن و به سادگی روی برف حرکت می کردن. ولی انقدر شتاب می گرفت که ماشینش کمی روی یخ سر بخره و هیجان دیدن شفق رو برای من چندین برابر بکنه. و ما برای مدتی طولانی مشغول عشق بازی با نورهای سبز و سرخ در آسمان شمالگان شدیم.

سفر به مورمانسک و سفرنامه مورمانسک رو میشد همینجا تموم کرد. ولی همون طوری که تو اسم مقاله خوندید، تماشای شفق قطبی مساله اصلی نبود. این سفر و این سفرنامه مورمانسک داستان های دیگه ای داره که به تجربه کردن و شنیدنش میرزه.

سفر به دهکده تریبرکا

جاده مورمانسک به تریبرکا چیزی شبیه به جاده دیزین شمشک خودمون هست. احتمال بسته بودنش خیلی بیشتر از احتمال باز بودنش هست. خیلی از همسفرها قبل از ثبت نام تور مورمانسک تقاضا دارن که حتی شده برای یک شب تو تریبرکا اقامت داشته باشیم. ولی اون قسمت بی رحم شخصیت تورلیدر من قاطعانه جواب رد بهشون میده. تجربیات زیادی از سایر تورها دارم که تونستن خودشون رو به تریبرکا برسونن، ولی برگشت از تریبرکا و تو رسیدن به موقع به فرودگاه مورمانسک برای پرواز برگشت به مسکو یا موفق نشدن یا با استرس و هزینه بسیار زیاد انجام دادن. به همین خاطر سفر به تریبرکا رو دوباره به شانس و داشتن یک روز آفتابی و جاده باز موکول میکنم.

همون طوری که تو بخش های قبلی سفرنامه مورمانسک بهتون گفتم این بهترین سفر چند سال اخیر من به مورمانسک بود. درست تا قبل از فرود هواپیمای ما در مورمانسک، جاده تریبرکا با طوفانی شدید بسته شده بود. ولی بعد از دو روز صبر کردن، یک هوای صاف، روزی گرم، جاده ای صاف و درختانی برف گرفته که زیر تابش خورشید می درخشیدن نصیبمون شد. حتی نیکولای هم تعجب کرده بود و می گفت شما خیلی خوش شانس یا به قولی سوپرلاکی هستید که چنین هوای صاف و گرمی رو تجربه می کنید. محض اطلاع دمای منفی 5 درجه در زمستان تریبرکا گرم به حساب میاد.

خوشحالی ما تو روز بعد از تماشای اون شفق قطبی و تجربه این مسیر زیبا به سمت تریبرکا غیرقابل توصیف بود. اگه من رو بشناسید می دونید که با برگزاری تورهای شاد میونه خوبی ندارم. قرار نیست تو سفر خودمون رو با آهنگ های شاد و قری مشغول بکنیم. ولی اگه بخواهیم جایی خوشحالیمون رو تکمیل کنیم هم از موسیقی مناسبی برای این کار استفاده می کنم. به همین خاطر رفتیم سراغ گوش دادن به یکی از پرطرفدارترین گروه های پانک راک روسی به نام لنینگراد. و آهنگ سوپرگود که کاملا با حال و هوای اون لحظه ما سازگار بود.

ماشینمون تو جاده های برفی می تاخت ما هم با آهنگی که خواننده روس به طور عمدی لهجه انگلیسیش رو کج و کوله می کرد می رقصیدیم و لذت می بردیم. اگه دوست دارید با حال و هوای اون لحظه ما بیشتر آشنا بشید این آهنگ رو می تونید از اینجا ببینید.

گورستان کشتی ها تریبرکا

ساعت 3 عصر و قبل از غروب آفتاب رسیدیم به اولین مقصدمون تو تریبرکای قدیم یعنی گورستان کشتی ها. اسکله قدیمی که بقایای تعدادی کشتی کوچک ماهیگیری برای سال ها اونجا موندن و در حال پوسیدن هستن. دوباره باید درباره شانس باهاتون صحبت بکنم. موقع بازدید از گورستان کشتی ها باید خوش شانس باشید تا مقدار متناسبی برف وجود داشته باشه. مثلا در سفر اول که قبل از کرونا داشتیم انقدر برف باریده بود که فقط نوک کشتی ها از برف بیرون زده بود. ولی این دفعه همه چیز عالی بود. تو عکس های ما غروب آفتاب و آسمان سرخ، بقایای کشتی ها و برف به میزان کاملا مناسبی وجود داشتن. هیچکدام از این عناصر به بقیه غلبه نداشتن و ما یه تجربه بصری عالی داشتیم.

لبه دنیا در تریبرکا

تا قبل از تاریک شدن هوا به سمت لبه دنیا رفتیم. آخرین و شمالی ترین خشکی روسیه. احتمالا این منطقه رو با تاب چوبی بزرگی که داره تو عکس های سفرنامه مورمانسک که توسط بقیه جهانگردها نوشته شده دیده باشید. عجیب ترین قسمت این منظره از نظر من سطح آب دریا بود. دمای هوا تقریبا منفی 15 درجه بود. طبق قوانین فیزیک هم باید دمای آب مثبت 4 درجه می بود. اختلاف دمای زیاد بین آب و هوای بیرون باعث می شد که آب دریا به راحتی بخار بکنه. طوری که یه مه نسبتا غلیظ روی سطح آب رو گرفته بود. همین کافی بود که منظره ای سرد و مرموز و منحصر به مناطق شمالی رو تجربه بکنیم.

هوا انقدر خوب بود که کمی کنار ساحل قدم بزنیم. طبق عادت از همسفرها جدا شدم که هرکدوم تو حال و هوای شخصی خودشون از طبیعت لذت ببرن. مثل همه دریاها موج ها خودشون رو به شن های ساحل می کوبیدن. ولی تفاوت اصلی اینجا بود که به راحتی نمی تونستن به دریا برگردن و بخشی از اون روی سطح ساحل یخ می زد. در واقع ما داشتیم روی یک ساحل شیشه ای قدم می زدیم. به قدری ساحل سر بود که یک هوس سرسره بازی به سرش میزد. یکی دیگه هوس رقص به سبک مایکل جکسون.

نکته مشترک تقریبا همه همسفرها هم این بود که هر چند دقیقه یکیشون روی یخ ها سر می خوردن و باعث شادی جمع می شدن! یکی از یادگاری های همین سر خوردن ها هم تا روزی آخر و موقع برگشت به صورت خراش نسبتا عمیق رو صورت علیرضا، یکی از همسفرهامون باقی موند. اگه علیرضا اجازه داد فیلم یکی از زمین خوردن هاش رو براتون آپلود می کنم که این بخش از سفرنامه مورمانسک کمی شادتر و لذت بخش تر بشه 😛

در تریبرکا نهنگ ببینید!

دوباره قرار هست تو سفرنامه مورمانسک درباره شانس با شما صحبت کنم. ولی قبلش خیالتون رو راحت بکنم. همه شما تو سفر به تریبرکا می تونید نهنگ ببینید. نهنگ یک گونه جانوری بومی در دریای برنت هست. احتمال دیدن نهنگ زنده تو فصل زمستان خیلی کم هست. منتها به لطف تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی، دقیقا دو روز قبل از سفر ما به تریبرکا واخدانگ یه نهنگ زیبا رو شناکنان تو ساحل تریبرکا دید. خوب تا اینجای داستان واختانگ شخصیت خوش شانس داستان بود و ما شخصیت بد شانس. به همین خاطر ما فقط تونستیم اسکلت نهنگی که سال 2019 تو تریبرکا دیده شده بود رو ببینیم. یه مهره ستون  فقرات نهنگ که به عنوان میز ازش استفاده می شد و یه المان محیطی طراحی شده تو ساحل تریبرکای جدید با پس زمینه دریای برنت. در واقع میشه گفت نهنگ این چند ساله تبدیل به نماد شهر تریبرکا شده.

سرویس بهداشتی در تریبرکا

خاطرم هست اولین بار که قصد سفر به تریبرکا داشتم ویدئوهای یه یوتیوب بلاگر تو تریبرکا رو دنبال می کردم. دوست ما چندین مرتبه تاکید می کرد که توی تریبرکا فقط یک سرویس بهداشتی وجود داره و حداقل برای موارد شماره 2 دچار مشکل خواهید شد. از اون سال تا الان ورود سیل گردشگر به تریبرکا شرایط رو تاحدودی تغییر داده. تعداد نسبتا زیادی هتل و رستوران تو تریبرکای جدید و قدیم وجود داره. ولی گویا هنوز مشکل سرویس بهداشتی کاملا حل نشده.

تو مسیر برگشت از تریبرکای جدید به نیکولا (که دیگه اونقدر صمیمی شده بودیم که کولا صدا کنمش) گفتم سرویس بهداشتی لازم داریم. کمی فکر کرد و برای اینکه خیالش رو راحت کنم گفتم مورد شماره یک هست. ولی کولا که نمی خواست ما رو تو سرما و تاریکی ول کنه گفت کمی صبر کنید. بعد از چند دقیقه رسیدیم جلوی یه هتل و رستوران خیلی شیک. کولا گفت داخل نمیاد. ولی کروکی کامل رستوران رو برای ما کشید و گفت با خونسردی برید داخل و از سرویس بهداشتی استفاده کنید. من هم به عنوان یه لیدر (به معنای واقعی کلمه) جلو افتادم و با نقشه ذهنی به رستوران نفوذ کردم. بقیه دوستان هم به ترتیب ضرورت مشکلشون دنبالم افتادن.

سریع دستشویی رو پیدا کردم و بچه ها داخل رفتن. خودم هم گوشه ای منتظرشون موندم. هوای داخل و خارج خیلی اختلاف دما داشت و برای عرق نکردن کاپشن پر نسبتا پرحجمم رو از تنم در آوردم. همون لحظه خانم محترمی جلو اومد و به من اشاره کرد که کاپشنم رو اتاق کناری آویزون کنم تا راحت باشم. این فضاهای رختکن تو همه کاربری های عمومی روسیه رایج هست. از تئاتر و اپرا گرفته تا رستوران و مرکز خرید. در هر صورت من که قصد موندن داخل رستوران نداشتم کاپشنم رو دستم گرفتم و تو رختکن منتظر بقیه موندم.

متاسفانه خانم مهماندار که بیش از حد مهربان بود و چهره من بیش از حد خجالتی به نظر می رسید به سمتم اومد: راحت باشید. کاپشنتون رو آویزون کنید و تشریف بیارید داخل. خیلی شرمنده شدم و مجبور شدم بهش بگم که از این رستوران زیبا تو دل برف، ما فقط می خواهیم که از سرویس بهداشتیش استفاده کنیم. خانم بیش از حد مهربان خیلی سعی کرد مهربان بمونه و با اخمی اندک برگشت که به مشتری های واقعیش برسه. من هم با دوستانی که الان تازه می تونستن از زیبایی های تریبرکا لذت ببرن سوار ماشین شدیم و به سمت مورمانسک برگشتیم.

ساحل تخم اژدها در نزدیکی تریبرکا

خیلی ممنون دنیای پرقدرت رسانه ها. یه ساحلی هست تو شمال روسیه. خیلی مرموزه. سنگ هاش شبیه به تخم اژدها هست!!! چقدر عجیب. بله خیلی عجیب هست. ولی از اون عجیب تر این هست که تو این سفرنامه مورمانسک بخونید که ما از ساحل تخم اژدها بازدید نکردیم. به خاطر اینکه شما شوک زده نشید و ما هم حس حسرت بهمون دست نده که این همه راه رفتیم و این پدیده عجیب رو ندیدیم، رفتیم به سمت ساحل تخم اژدها.

آخرین جایی که ماشین میتونست بره پارک کردیم. تعدادی اسنوموبیل بودن که با 0100 روبل (حدود 15 دلار) ما رو تا ساحل تخم اژدها می بردن. هرجور حساب کردیم مبلغ زیادی بود. مخصوصا که کلا 10 دقیقه بیشتر راه نبود و اسنوموبیل هایی که تو تعطیلی آخر هفته مسیر رو زیاد رفته بودن راه رو برای ما صاف کرده بودن. کلی پیاده روی کردیم. بلاخره که طبیعت منطقه سرد و زیبا بود و ما داشتیم لذت می بردیم. آخرش رسیدیم به اونجایی که باید. یه ساحل استاندارد با تعدادی سنگ که موج دریا گوشه هاشون رو تراش داده بود و گرد شده بودن. همین. شاید شما تابحال ساحل تخم اژدها رو ندیده باشید. ولی حتما یه ساحل سنگی دیدید. تنها فرق اینجا این بود که سنگ هاش کمی بزرگ تر بود. و البته صاحبان اسنومبیل های 1000 روبلی هم روی تبلیغات اینجا خیلی بیش از حد موفق بودن.

بازدید از دهکده سامی ها

من قبلا تو یه مقاله دیگه موضع خودم رو درباره دهکده سامی ها مشخص کرده بودم. تو این سفرنامه مورمانسک هم نمی خوام زیاده گویی بکنم. اگه دوست دارید میتونید این مقاله رو بخونید تا بدونید که چرا من علاقه ای به دهکده سامی ها ندارم. ولی به لطف تبلیغات گسترده ای که تو تبلیغ تور شفق قطبی سایر آژانس ها انجام شده، حذف دهکده سامی ها از برنامه سفر کار پر ریسکی هست. به همین خاطر مطمئن شدم که همه همسفرها متوجه عدم علاقه من به دهکده سامی ها شدن و بقیه ماجرا رو گذاشتم تا خودشون تجربه بکنن.

این قسمت از سفرنامه مورمانسک شاید تنها بخشی باشه که شانس و اقبال چندان تاثیری رو کیفت سفر نداره. دهکده سامی ها یه مرکز گردشگری تو جنوب مورمانسک هست. جاده آسفالته تقریبا تا مقابل ورودی دهکده سامی ها میره. تو هر شرایط جوی هم تقریبا برنامه هاشون اجرا میشه. پس دهکده سامی ها رو تو الویت های آخر قرار دادیم و اون روزهایی که امکان بازدید از تریبرکا وجود نداشت برنامه رو اجرا کنیم.

الان که یادم میفته باید حرف قبلیم رو اصلاح بکنم. این قسمت از سفرنامه مورمانسک هم شانس تعیین کننده بود. چرا که از شانس بد ما اون روز یه گروه بزرگ که انگار کارمندان یه شرکت روسی با خانواده شون بودن برای تفریح دست جمعی به دهکده سامی ها اومده بودن. کارمندهای دهکده سامی ها هم گویا تو این روزهای بعد از جنگ و تحریم قید خدمات به اندک مسافرهای خارجی رو زده بودن و اقلیت توریست های خارجی ایرانی و چینی رو فراموش کرده بودن. حتی زحمت ترجمه انگلیسی توضیحات رو هم برای ما نکشیدن. واخدانگ تا جایی که تونست و من تا جایی که از سال های قبل خاطرم بود برای همسفرها توضیحاتی دادم. ولی راستش رو بخواهید این بی احترامی یا بهتر بگم رفتار غیر حرفه ای از نگاه همسفرهای حرفه ای و دنیا دیده ما دور نموند.

در نهایت ما تو دهکده سامی ها هاسکی دیدیم. به گوزن ها غذا دادیم و عکس گرفتیم. سورتمه سواری کردیم، سوپ ماهی بدمزه خوردیم و همه کارهای توی چک لیست رو انجام دادیم و بعد به سمت مورمانسک برگشتیم.

فستیوال مجسمه های یخی و سایر جاذبه های گردشگری کیروفسک

این قسمت از سفرنامه مورمانسک از نظر شخصی من، و بعد از تماشای شفق قطبی، جذاب ترین قسمت سفر به مورمانسک بود. برای رسیدن به شهر کیروفسک ما مسیر نسبتا طولانی رو رانندگی کردیم. این برای ما یعنی تجربه کردن مناظر بیشتر. به یکی از بزرگترین و البته زیباترین پیست اسکی های روسیه رفتیم. در یک رستوران رویایی نهار خوردیم و بعد از چندین سال سفر به مورمانسک، برای اولین بار از جنگل اسرارآمیز کیروفسک بازدید کردیم که به ادعای اکثر همسفرها تجربه ای حتی بهتر از دهکده سامی ها بود.

پیست اسکی کیروفسک و بهترین منظره در سفرنامه مورمانسک

برنامه زمانی ما طوری بود که اولین مقصد این روز از سفر بازدید از فستیوال مجسمه های یخی باشه. بعد به سمت پیست اسکی کیروفسک حرکت کنیم و غروب آفتاب بی نظیری رو در ارتفاعات تجربه کنیم. ولی شرایط جوی برنامه ما رو تغییر داد. هوای نسبتا ابری احتمال این رو پیش میاورد که غروب رو از دست بدیم. پس اول از همه به سمت پیست اسکی کیروفسک حرکت کردیم تا سر ظهر اونجا باشیم. البته که تو زمستان شمالگان، سر ظهر هم خورشید جایی شبیه به غروب در ایران هست. پس خیالمون راحت بود به اندازه کافی منظره جالبی می بینیم.

سوار تله کابین شدیم و حدود 500 متر ارتفاع گرفتیم. تقریبا تو مرتفع ترین نقطه منطقه پیاده شدیم که ترکیب طبیعت زیبا و ساختمان بتنی غول آسایی ما رو شوک زده کرد. کلا روسیه و اتحاد جماهیر شوروی در ساخت بناهای بتنی غول آسا متخصص هستن. این رستوران پانوراما هم با اینکه تازه ساخته شده بود، ولی کاملا حال و هوای کمونیستی داشت. ترجیح میدم تو این بخش از سفرنامه مورمانسک درباره مناظری که تجربه کردیم چیزی نگم. فقط شما رو با چند عکس زیبا از پیست اسکی شهر کیروفسک تنها می ذارم. درضمن اگه به معماری مدرن دوره کمونیست در اتحاد جماهیر شوروی علاقه دارید، برای نوروز 1402 برنامه خاصی براتون تدارک دیدیم.

فرصت کافی برای اسکی کردن نداشتیم. علاقه چندانی هم بین همسفرها نبود. پس تصمیم گرفتیم زودتر سراغ نهار بریم. رستوران سلف سرویس تو یکی از شیک ترین پیست اسکی های روسیه احتمالا گزینه خیلی گرونی به حساب میومد. ولی در کمال تعجب فقط با پرداخت 850 روبل (حدود 12 دلار) و ارزون تر از رستوران های که تو خود مورمانسک رفته بودیم تونستیم یه نهار مفصل بخوریم.

فستیوال مجسمه های یخی کیروفسک

میشه با اطمینان گفت روس ها از زمان پتر کبیر تا به امروز سعی کردن در هنر خودشون رو به اروپایی ها برسونن. تو زمینه های مختلفی هم موفق شدن. مجسمه های غول آسای شهری نمادی از اتحاد جماهیر شوروی به حساب میاد. ولی تو فستیوال مجسمه های یخی کیروفسک این هنر رو تونستن بومی بکنن. یخ و برف متریال بومی هست که جای سنگ مرمر یونانی ها و رومی ها رو گرفته. هر سال تعداد زیادی هنرمند به این شهر میان و با بلوک های یخی بزرگ مجسمه های جذابی رو درست می کنن. کل این فستیوال داخل یک سوله بزرگ برگزار میشه. خوشبختانه حجم برف و سلیقه طراحی روس ها طوری هست که کمتر کسی متوجه ورود به یک سوله صنعتی میشه.

پارک هنر یا جنگل اسرارآمیز

تو مسیر کیروفسک یه جایی کنار یه دریاچه یخ زده پارک کرده بودیم تا عکس بگیریم. واخدانگ اومد پیشم و یه سری عکس نشونم داد. گفت اگه برنامه امروزتون رو تا تاریکی هوا لفت بدید میتونیم اینجا رو هم ببینیم. البته که تو زمستان شمالگان تاریکی شب از رگ گردن به ما نزدیک تر بود. ولی خیلی برام جالب بود که راهنمای محلی ما به جای اینکه زودتر برنامه رو تموم بکنه، هی مسیرهای جدید بهمون معرفی می کرد. اون هم بدون دریافت حتی یک روبل هزینه اضافه.

عکس ها جنگلی رو توی شب نشون می داد که پر بود از مجسمه های برفی و چوبی. مسیرهای پیاده باریک این مجسمه ها رو تو دل جنگل به هم وصل کرده بود. کل جنگل هم توسط لامپ های رنگی و شاید نه چندان خوش سلیقه نورپردازی شده بود. وقتی که به جنگل اسرار آمیز رسیدیم فهمیدیم جذاب ترین قسمت داستان موسیقی وهم برانگیزی بود که تو فضاهای مختلف و متناسب با تم مجسمه های برفی تو محیط پخش میشد.

یه گوشه ای از جنگل اسرار آمیز هم یه مسیر سرسره بازی نسبتا بزرگ ساخته بودن که با تیوپ میتونستید کلی آدرنالین ترشح کنید. تقریبا دو ساعت تو شب زمستانی مورمانسک تو این جنگل مشغول بودیم و آخرین گشت خودمون تو استان مورمانسک رو انجام دادیم.

بازدید از جاذبه های گردشگری شهر مورمانسک

تا اینجای کار همه برنامه ها داشت خوب پیش می رفت و مسایل جوی هیچ برنامه ای رو کنسل نکرده بود. به همین خاطر ترجیح دادیم برنام گشت شهری که هر سال تو روزهای کنسل شدن احتمالی یکی از برنامه ها انجام می دادیم رو آخر شب و هنگام برگشتن به شهر انجام بدیم. تو مسیر برگشت از دهکده سامی ها سری به مجسمه آلیوشا زدیم. یک روز دیگه تو مسیر برگشت از نمای بیرونی یخ شکن لنین دیدن کردیم و باز ترجیح دایدیم بنا به دلایلی از داخل یخ شکن لنین دیدن نکنیم.

سفرنامه مورمانسک و تجربه شکمگردی ما

اکثر کسانی که به روسیه سفر کردن می دونن که روسیه تجربه شکمگردی و خوراک جذابی رو نمی تونه برای شما فراهم کنه. مخصوصا اگه شما از ایران و فرهنگ غذایی نسبتا غنی اون اومده باشید. این قضیه تو سفر ما زمانی مشخص تر شد که آرمینا و هایبرت، مادر و پسر ارمنی ساکن تهران هم با ما همسفر شده بودن. تو همون روز اول سفر هایبرت از من پرسید که کباب خوب کجا پیدا میشه؟ قبول کنید پیدا کردن جواب مناسب کار سختی بود. همین طوری هم معرفی غذای خوب به ایرانی ها تو روسیه کار سختی هست. چه برسه به اینکه این سوال رو یه ارمنی که کباب خوری تو خون و دی ان ای اون هست ازت بپرسه.

دوباره تو سفرنامه مورمانسک ما صحبت از شانس میشه. چرا که دقیقا کنار هتل ما یه رستوران معروف بود که من این همه سال متوجه اون نشده بودم. نکته جالب رستوران هم اسم اون بود که انگار طوری انتخاب شده بود که هایبرت و مادرش رو جذب خودش بکنه: رستوران شیشلیکوف . همین اسم خیالمون رو راحت کرد که کباب های خوبی رو میشد تو این رستوران پیدا کرد. مخصوصا برای هایبرت که اکثر جاها با شیطنت می گفت ما ارمنی هستیم و نمی خواد برای ما غذای حلال پیدا بکنی.

این بخش از سفرنامه مورمانسک شاید به درد خیلی کسانی که قصد سفر به مورمانسک دارن بخوره. پس بهتره چند تا رستوران دیگه رو بهتون معرفی بکنم. دقیقا روبروی رستوران شیشلیکف، رستوران دیگه ای به نام غاز طوسی وجود داره. اسم انگلیسیش هم میشه Gray Goose. ما تو چندین سفر این رستوران رو تجربه کردیم و تقریبا همه همسفرها از کیفیت غذا راضی بودن. فقط یادتون باشه اگه شما دنبال رستوران در مورمانسک می گردید و یکی از این رستوران ها رو انتخاب کردید، حتما از روز قبل رزرو بکنید. مخصوصا شب های آخر هفته که حسابی شلوغ میشه.

غیر از رستوران های نسبتا لوکس و شیک که تو دو پاراگراف قبلی گفتم، فکر کنم لازم هست تو سفرنامه مورمانسک درباره رستوران های ارزان و دم دستی هم اطلاعاتی بدم. راستش ما یه عادت عجیب تو سفر داشتیم که حسابی ما رو به سختی مینداخت ولی خودمون خوشحال بودیم. اینکه وقتی به هتل یا هاستل برمیگشتیم شروع میکردیم به گپ زدن و صحبت و یه هو وقتی که همه رستوران ها و فروشگاه ها تعطیل شده یادمون میفته که گرسنه مونیدم و شام می خواهیم. به همین خاطر چند سری حوالی نیمه شب عملیات اکتشافی برای پیدا کردن رستوران در مورمانسک انجام دادیم که نتیجه هم چندان بد نشد.

دقیقا روبروی ایستگاه راه آهن مورمانسک یه رستوران 24 ساعته پیدا کردیم که یه سری ساندویچ و پیتزای دم دستی می فروخت. صاحب رستوران هم یه آقای آذری و اهل لنکران بود که ایران رو هم به خوبی میشناخت. جاتون خالی نباشه تا غذا آماده بشه گفتگوهای جذابی باهاش داشتیم. اون هم خوشحال بود تو دور افتاده ترین نقطه روسیه یه هم زبون پیدا کرده. باید یادآوری کنم که سفر ما به مورمانسک دقیقا چند روز بعد از حمله به سفارت آذربایجان بود.

دوست آذربایجانی هم که فکر می کرد ما از مسئولان رده بالای ج.ا هستیم که نصف شب اومدیم تو رستورانش پیتزای 100 روبلی بخوریم کلی به ما گلگی می کرد. آخرش هم ما رو تهدید کرد که کشورهای مسلمان منطقه یعنی آذربایجان، ترکیه و پاکستان (ایران رو کشور مسلمان حساب نمی کرد 😉 ) میتونن متحد بشن و به ایران حمله بکنن و حال ما رو بگیرن. ما هم برای اینکه بحث رو عوض کنیم از جاذبه های گردشگری منطقه 11 و 12 تهران باهاش صحبت کردیم.

کلیات برنامه سفر به مورمانسک و شفق قطبی

در پایان این سفرنامه توضیحاتی کلی درباره این سفر به شما می دهم:

• مدت سفر: 8 روز و 7 شب
• شهر های مقصد: مسکو، مورمانسک، تریبرکا، کیروفسک
• وسیله سفر: 4 پرواز در مسیرهای تهران به مسکو ، مسکو به مورمانسک ، مورمانسک به مسکو و مسکو به تهران.
• اقامت: هتل 4 ستاره در مسکو ، هتل 3 ستاره در مورمانسک (گزینه هاستل در مورمانسک هم روی میز بود که 3 نفر از دوستان استفاده کردن)
• نوع سفر: تور گروهی
• هزینه سفر: هزینه تور شفق قطبی 700 دلار امریکا ، پرواز تهران – مسکو – تهران حدود 9 میلیون تومان ، ویزای روسیه 150 دلار امریکا
• تعداد همسفران: 10 نفر مسافر از ایران، یک نفر راهنما از ایران، یک نفر راهنما در مسکو، 2 نفر راهنما در مورمانسک و در مجموع دوستی جدید بین 14 جهانگرد از ایران و روسیه.

امیدوارم سفرنامه مورمانسک تونسته باشه کمی حالتون رو خوب کرده باشه. اگه سال های بعد قصد سفر به مورمانسک داشته باشید خوشحال میشم این مقاله بتونه بهتون کمک بکنه. اگر سوال بیشتری درباره سفر به مورمانسک و تماشای شفق قطبی داشتید پایین همین مطلب مطرح کنید تا من در اولین فرصت بهتون پاسخ بدم.

نوشته سفرنامه مورمانسک – سفرنامه تور شفق قطبی 1401 اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

به نظر و تجربه من، اصحاب صنعت گردشگری تخصص بالایی در تعریف دوباره و البته کاملا اشتباه از یک سری مفاهیم بدیهی دارن. هرجا که صحبت از گردشگری پایدار شد، انتظار دارم که کلی منابع طبیعی برای مثلا یک هتل سنتی یا تور طبیعت گردی هدر بره. یا مثلا وقتی اسم بازارچه سنتی رو تو برنامه یک تور میشنویم، در نهایت با جایی روبرو میشیم که نه شبیه به بازار هست و نه بویی از سنت برده. درباره دهکده سامی ها هم همین اتفاق دقیقا افتاده.

آیا واقعا اینجا دهکده هست؟

به شما گفته شده که قرار هست از دهکده سامی ها بازدید کنید. اولین و بدیهی ترین چیزی که به ذهنتون میرسه این هست که قراره شما وارد یک دهکده یا یک روستا بشید. جایی که چند نفر مردم از قبیله سامی ها دارن به روش سنتی زندگی می کنن. (مطمئن هستم دیگه همه شما روش زندگی در روستا رو بلد هستید و نیاز به توضیح بیشتر نیست). خوب اولین مشکل همینجا شروع میشه. چون شما اصلا قرار نیست وارد یک روستا بشید. چون اونجا اصلا کسی زندگی نمی کنه. نهایت یک یا دو نفر سرایدار شب ها اونجا نگهبانی میدن که باز هم تعریف درستی از زندگی نیست. پس اگر بخواهیم واقع بین باشیم، مقصد ما یک سایت گردشگری با مساحت مشخصی روبرو هستیم که دورش کاملا فنس کشی شده و قرار هست یک سری خدمات گردشگری به شما ارائه بشه.

سورتمه سواری در دهکده سامی ها

من شخصا با سورتمه سواری قوم سامی یا هر کدوم از اقوام بومی در مناطق سردسیر شمالی مشکل ندارم. زمانی بود که اجداد ما ایرانی ها تو این کشور بی آب و علف مشغول قنات کندن بودن تا تو گرمای تابستان کمی آب خوردن پیدا بکنن. همون زمان هم مردم سامی تو مورمانسک روسیه برای اینکه تو اون سرمای شدید از سگ های هاسکی یا گوزن قطبی برای حمل و نقل استفاده میکردن. چیزی که بهش میگن تنازع برای بقا و چندان هم در انحصار انسان ها نیست و هر موجود زنده ای اون رو به نحوی تجربه کرده. تصور اینکه یه سگ هاسکی چند نفر انسان بومی شمال روسیه رو به سورتمه خودش بسته باشه و این طرف و اون طرف بره هم با این منطق چندان عجیب و سورئال نیست. در واقع علت اینکه انسان بومی قطب شمال هاسکی بومی قطب شمال رو به سورتمه خودش میبست این بود که زور انسان بیشتر بود.

منتها، سورتمه سواری توریست ها با اون کاپشن های پر پف پفی و رنگی رنگی (فعلا درباره پر حیوانات استفاده شده در کاپشن هاشون صحبت نمی کنیم) تو گروه های بزرگ بیان به مورمانسک یا هر منطقه دیگه ای از روسیه که با هاسکی ها سورتمه سواری بکنن اصلا خوشایند نیست. سرمایه دارهای روسیه هم مثل هر جای دیگه دنیا شم اقتصادی قوی دارن. وقتی چنین تقاضایی وجود داشته باشه طبیعی هست که هر سال چندتا دهکده سامی ها ی جدید راه اندازی بشه و تعداد بیشتری هاسکی، گوزن قطبی و … اسیر بشن که موقع زمستون یه سری توریست از چین و کشورهای گرم و بی آب و علف خاورمیانه برای چند ساعت تماشاشون بیان.

شرایط زندگی هاسکی ها، گوزن ها و سایر حیوانات بومی

اگه خیلی سعی و تلاش بکنید میتونید به جای مورمانسک و مناطقی که مرکز گردشگری انبوه شده، به مناطق بکر روسیه سفر کنید. جایی که زندگی روستایی مردم بومی تا حدودی شبیه به روستاهای سنتی حتی ایران هست. یعنی تعدادی خانواده در کنار هم زندگی می کنن. برای بقا در طبیعت سخت، امرار معاش و کسب درآمد تا جایی که ممکن هست مشغول کشاورزی و دامداری هستن. در این خانواده های روستایی نگهداری تعدادی گوزن شمالی که از گوشت و شیرشون برای تغذیه استفاده بشه کاملا طبیعی هست. سگ های هاسکی هم وظیفه کشیدن سورتمه های اونها رو به عهده دارن. گرچه به مدد مدرنیسم امروزه خیلی از روستاهای بکر هم از غذای صنعتی و خودروی شخصی استفاده می کنن.

با این حال شرایط زندگی هاسکی ها و سایر حیوانات بومی در دهکده سامی ها کاملا متفاوت هست. زندگی این حیوانات دو حالت کلی داره: حالت زندگی در قفس با خوراک حداقل و جفت گیری طبق برنامه انسان ها و منتظر موندن برای حالت دوم. حالت دوم هم که سهم کمی رو از زندگی روزمره اونها داره زمانی هست که برای کشیدن توریست های خوشحال و سرخوش روی برف از قفس خارج میشن. فکر کنم تو برنامه بازدید از دهکده سامی ها نهایت یک ساعت با سگ های هاسکی وقت بگذرونید. این اتفاق برای ایام پیک سفر به مورمانسک یعنی حدود 4 ماه اتفاق میفته و بقیه ایام سال داستان مشخص هست: قفس و دوری از طبیعت.

تجربه سبک زندگی سامی ها!

خیلی واضح و مشخص بهتون بگم. کسانی که شما در دهکده سامی ها می بینید یک ساعت قبل از اومدن شما وارد مجموعه میشن و یک ساعت بعد از شما به خونه برمیگردن. احتمال داره داخل شهر مورمانسک یا حتی مسکو هم یکی از کارکنان این مجتمع گردشگری رو ببینید. آدم هایی که زندگی عادی مثل بقیه مردم روسیه دارن. سوار ماشین و مترو میشن. کت و شلوار یا لباس جین می پوشن. بورش یا مک دونالدز می خورن. فقط و فقط تو اون چند ساعتی که شما هستید لباس های سنتی می پوشن. اصلا دوست ندارم بیشتر ناراحت بکنمتون. ولی حتی همون لباس هایی که می پوشن هم چندان سنتی نیست. اون پارچه های پلی استر رنگی رنگی و طرح پشم احتمالا ساخت یک کارخانه در چین باشه. لباس هایی که کنتراستشون تو پس زمینه برفی انقدری هست که بتونید عکس های یادگاری قشنگی بگیرید.

دهکده سامی ها برای چه کسانی مناسب هست؟

دوست ندارم تصویر کاملا یک جانبه ای از دهکده سامی ها به شما بدم. مطمئن هستم این مراکز گردشگری به اندازه کافی جذاب هستن. این رو از شادی و خستگی همسفرهام بعد از تور یک روزه دهکده سامی ها به کرات متوجه شدم. اتفاقا اگه تصویر درستی از شرایط پیش رو داشته باشید کماکان میتونه تجربه خوبی برای شما به همراه داشته باشه.

• شما با ماشین مجهز از مقابل هتل تا دهکده سامی ها میرید. پس اصلا نگران سرما، برف و هر چیز دیگه ای نباشید.
• به عنوان یه ایرانی که شاید تو یه زمستون یک قطره برف هم نبینه، همه این تجربه های برفی راحت تو زمستون براتون جذاب خواهد بود.
• هر جایی از برنامه بازدید از دهکده سامی ها که سردتون شد میتونید وارد سالن رستوران بشید که کاملا هوای گرم و مطبوعی داره. حتی نگاهی به داخل این چادرهای مخروطی نمایشی بندازید. شاید یه آتش کوچکی داخلش باشه که شما رو گرم بکنه.
• اگه تو آپارتمان نقلی تون و تو تابستان گرم ایران هاسکی نگه میدارید خوب باید بگم بخش عمده ای از مطالبی که گفتم چندان اعتبار نداره و می تونید با خیال راحت از دهکده سامی ها لذت ببرید. 😉

نوشته دهکده سامی ها در مورمانسک – جایی که نباید ازش بازدید کرد اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

چرا مورمانسک شهر مهمی هست؟

مورمانسک در طول جنگ جهانی دوم به طور کامل ویران شد. اگه از نظر سرانه تعداد بمب هایی که ارتش آلمان در هر متر مربع انداختند هم در نظر بگیریم، این شهر بعد از استالینگراد در رتبه دوم قرار گرفته.

از نظر موقعیت مورمانسک در ساحل دریای بارنتس قرار گرفته . موقعیتی استراتژیک که باعث شده به این شهر لقب دروازه شمالی روسیه داده بشه. یکی از بزرگترین بنادر روسیه و حتی جهان در این منطقه قرار گرفته. اتصال مورمانسک به شبکه ریلی روسیه باعث شده تجارت منظمی از این بندر به سراسر دنیا انجام بشه.

بر اساس آخرین آمار جمعیت مورمانسک بیش از 282 هزار نفر بوده که برای چنین منطقه ای با طبیعتی سرد و خشن رقم بسیار بالایی هست. در واقع مورمانسک بزرگ ترین و پر جمعیت ترین شهر دنیا در بالای مدار قطبی به حساب میاد.

تاریخ مورمانسک

شکل گیری بندر مورمانسک

قبل از اینکه این بندر در اوایل قرن بیستم روی نقشه روسیه ظاهر بشه، آرخانگلسک بزرگترین شهر منطقه بود. شهری که در قرن شانزدهم تاسیس شده بود برای چندین قرن نقش دروازه شمالی روسیه رو بازی می کرد. با این حال بعد از تاسیس مورمانسک این شهر قافیه رو به رقیب باخت. چرا که بزرگترین مزیت مورمانسک این بود که دریا در این شهر در سردترین روزهای زمستانی هم یخ نمی زد. نیازی به توضیح نیست که این مزیت چقدر میتونه برای یک بندر شمالی مهم باشه.

در واقع نیاز به یک بندر بدون یخبندان در طول جنگ جهانی اول برای روسیه ظاهر شد. در این زمان ارتباط روسیه با کشورهای غربی قطع شد و امکان دریافت اسلحه و ارسال مواد خام برای روسیه از بین رفت. به همین خاطر نگاه امپراطوری روسیه به شمال این کشور معطوف شد. در سال 1915 یک سکونتگاه ساحلی جدید در این منطقه ساخته شد. جایی که از قدیم به نام مورمان شناخته می شد. 4 اکتبر سال بعد مراسم رسمی گذاشتن سنگ بنای کلیسا به افتخار قدیس حامی ملوانان در این شهر برگزار شد. شهری که از اون تاریخ به بعد به افتخار نیکولای دوم به نام رومانوف آن مورمن نامگذاری شد. ولی یک سال بعد و با انقلاب 1917 ردپای رومانوف ها از سراسر کشور پاک شد و شهر جدید به نام مورمانسک نامگذاری شد.

آخرین شهری که در دوران امپراطوری روسیه تاسیس شد شاهد روزهای پرطلاطم زیادی بود. بعد از فرو رفتن کشور در هرج و مرج سال های بعد از انقلاب و جنگ داخلی، مورمانسک تبدیل به یکی از مراکز اصلی جنبش سفید شده بود. برای مدتی هم نیروهای بریتانیایی، کانادایی، استرالیای، فرانسوی، ایتالیایی، لهستانی و حتی چینی در این منطقه مستقر بودن.

جنگ جهانی دوم

تا سال1941 این شهر به طور قابل ملاحظه ای رشد کرده بود. به همین خاطر دوباره مورد توجه دشمنان قرار گرفت. سربازان آلمانی و فنلاندی سعی کردن در عملیاتی ناموفق که به نام عملیات روباه نقره ای معروف شد این منطقه رو از روسیه پس بگیرن. درست زمانی که ارتش دشمن به چند ده کیلومتری شهر رسیده بود، کاروان هایی با سلاح های انگلیسی و امریکایی به کمک ارتش سرخ رسیدن و این شهر رو نجات دادن.

تا نوامبر 1941، مهم ترین شهر شمالی شوروی توسط خلبانان این کشور و همین طور نیروهای هوایی که تحت پیمان عملیات بندیکت به شوروی فرستاده شده بودن محافظت می شد. دفاع و همکاری منظمی بین انگلیس و شوروی که یکی از موفق ترین عملیات های نظامی متفقین در تاریخ جنگ جهانی دوم بود.

آلمانی ها بعد از اینکه از تصرف این بندر منصرف شدن، تصمیم به بمباران این شهر گرفتن. شدیدترین حمله در 18 ژوئن 1942 تحت عنوان عملیات لوفت وافه انجام شد. حدود 12 هزار بمب به سمت این شهر شلیک شد. باید در نظر گرفت این حمله برای شهری که کاملا از چوب ساخته شده بود چقدر ویرانگر به حساب میومد. تمامی پایگاه های نظامی شهر تخریب شد. آلمانی ها در یک روز تونستن حدود 800 واحد مسکونی و ده ها ساختمان عمومی شهر رو نابود بکنن. با این حال شجاعت و فداکاری سربازان شوروی بود که همه این آتش رو تا قبل از غروب خاموش کردن. این حمله تقریبا سه چهارم ساختمان های شهر رو نابود کرد.

حجم تخریب های ناشی از جنگ در این شهر بسیار بالا بود. طوری که بعد از پایان جنگ جهانی یک لیست شامل 15 شهر اولویت اول بازسازی توسط شوروی منتشر شد که مورمانسک هم در این لیست قرار گرفته بود.

مورمانسک بعد از جنگ

در زمان جنگ، مورمانسک به عنوان گذرگاه تسلیحات و سایر تجهیزاتی بود که از دیگر کشورهای متفقین وارد اتحاد جماهیر شوروی می شد. این مقاومت در چهلمین سالگرد پیروزی بر آلمان ها در تعیین رسمی مورمانسک به عنوان شهر قهرمان در 6 می 1985 گرامی داشته شد. در طول جنگ سرد هم مورمانسک مرکز فعالیت زیردریایی ها و یخ شکن های شوروی بود. حتی پس از انحلال اتحاد جماهیر شوروی، شهر نزدیک و پایگاه دریایی  سورومورک مقر ناوگان شمالی روسیه باقی ماند.

در سال 1974، یک مجسمه عظیم 35.5 متری به نام آلیوشا، که یک سرباز جنگ جهانی دوم شوروی رو به تصویر می کشد، بر روی پایه ای به ارتفاع 7 متر نصب شد. هتل قطب شمال در سال 1984 افتتاح شد و به بلندترین ساختمان بر فراز دایره قطب شمال تبدیل شد. ساختمانی که امروزه به نام هتل آزیموت مورمانسک شناخته میشه.

نوشته مورمانسک کجاست؟ تاریخ بزرگترین شهر جهان در بالاتر از مدار شمالگان اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.