نام قدیم سنت پترزبورگ در کدام زمان رو بگم؟

بله. این شهر نه چندان قدیمی که کمی بیشتر از سیصد سال قدمت داره. ولی در همین عمر نسبتا کم، به دفعات اسمش تغییر پیدا کرده. نیاز به توضیح نیست که این تغییر نام شهر سنت پترزبورگ هم همیشه دلایل سیاسی پشت خودش داشته. وگرنه تغییر نام یک کوچه گرفته تا یک شهر همیشه و همه جای دنیا به طور کل کاری عجیب و غیرمنطقی به حساب میاد. این تغییر نام و تاثیر عوامل سیاسی به قدری مشخص هست که حتی از اسم شهر در هر زمان میشه متوجه گرایشات سیاسی و اجتماعی حکومت اون زمان کشور روسیه شد.

برای درک بهتر تغییر نام این شهر و دلایل اون، بهتره از قبل یه طور مختصر تاریخ سنت پترزبورگ رو مطالعه بکنیم.

تاریخ مختصر شهر سنت پترزبورگ (سن پترزبورگ)

تاریخ 300 ساله این شهر رو میشه به 3 دوره اصلی تقسیم کرد. همان طوری هم که قبلا اشاره شد هر دوره با یک سیستم حکومتی در این کشور همزمان  بود.

تاسیس شهر سنت پترزبورگ

سنت پترزبورگ شهر بسیار جوانی است. سنگ بنای این شهر در جزیره پتر و پاول، در سال 1703 و توسط یکی از بزرگترین حاکمان روسیه یعنی پتر اول گذاشته شد. به دلیل سن کم و بر خلاف مسکو هیچ بافت شهری مربوط به قرون وسطی در این شهر دیده نمیشه. با این حال شهر تازه تاسیس سنت پترزبورگ همه عناصر یک شهر سنتی روسی را در خودش داشت. با اینکه از بیرون اصلا شبیه به قلعه های سنتی روسیه به نظر نمیرسی ولی درون شهر کلیسای جامع، ضرابخانه، اسلحه خانه، قبرستان و زندان شهر رو میبینید. همه این ها نشون میده که تولد شهر سنت پترزبورگ فقط و فقط دلیل نظامی و تهاجمی داشته.

این شهر در یک پارادوکس عجیب متولد شد. این شهر در ظالمانه ترین حالت ممکن ساخته شد. سازندگان این شهر عمدتا دهقان ها و سربازانی بودن که به اجبار به کار گرفته شده بودن. و این کار به نتیجه رسوندن ایده بلندپروازانه پتر کبیر در ساخت رویایی اون بود. شهری زیبا که به قول مورخین روس بر روی اسکلت جمجمه کارگران و سربازهای روسی ساخته شده.

پتر کبیر بنیانگذار شهر سنت پترزبورگ بود. او حتی فراتر از این شهر، بنیانگذار روسیه نوین و قدرتمند بود. بعد از چندین قرن که روسیه در انزوای سیاسی و نظامی به سر می برد، پتر کبیر تونست دوباره روسیه رو به یکی از قدرت های بزرگ اروپا تبدیل بکنه. بعدا حتما درباره جزئیات این تولد مجدد روسیه بهتون میگم. ولی این تولد روسیه جدید هم زمان بود با تولد این شهر. به همین خاطر عنوان سنت پترزبورگ به پاس تاثیرگذاری پتر کبیر در تاریخ روسیه روی این شهر قرار گرفت. هنوز هم وقتی که به سنت پترزبورگ سفر میکنیم در گوشه و کنار این شهر، واضح یا پنهان علائم حضور پتر کبیر رو میتونیم ببینیم.

سنت پترزبورگ قرن نوزدهم

در طول قرن نوزدهم، شهر به لطف نویسندگان بزرگ و شناخته شده ای که در آن زندگی می کردن تصویر اسطوره ای پیدا کرد. خیلی ها نام فئودور داستایوفسکی رو مترادف با شهر سنت پترزبورگ می دونن. داستایوفسکی جایی از زبان یکی از شخصیت های داستان چنین توصیفی از این میکنه: «هیچ چیزی وجود ندارد که نتوانی در سنت پترزبورگ پیدا کنی.» احتمالاً هم برای گفتن چنین مطلبی حق داشت. نیکلای گوگول، نویسنده معروف روسی (یا بهتر بگم اوکراینی) به عنوان یک کارمند دولتی به این شهر وارد شد. در اکثر نوشته های گوگول نفرتی نسبت به شهر دیده میشد: «اوه، به این چشم انداز [خیابان] نوسکی اعتماد نکن! من همیشه وقتی در کنار شنلم راه می روم، خودم را محکم تر در لباسم می پیچم و کاملاً سعی می کنم به اشیایی که با من برخورد می کنند نگاه نکنم.» دوست گوگول که به نام دیگر الکساندر پوشکین شناخته میشه هم ساکن پترزبورگ بود و چنین خلق و خویی داشت. یکی از معروف ترین شعرهای او به نام سوار برنزی درباره سیل ویرانگر در شهر سنت پترزبورگ بود.

لنینگراد در قرن بیستم

قرن بیستم سنت پترزبورگ با چند جنبش، انقلاب یا کودتا در فاصله سال های 1905 تا 1917 همراه بود. جنبش دهقانان ، شلیک به آنها، تشکیل و لغو دومای روسیه (مجلس روسیه)، برکناری آخرین تزار و در نهایت ورود زیرکانه لنین به شهر برای هدایت نیروهای مردمی، تشکیل حزب اکثریت (بلشویک) و به دست گرفتن حکومت جدید همراه بود.

با اینکه حکومت جدید شهر رو ترک کرده بود و پایتخت جدیدی برای خود انتخاب کرده بود (مسکو). ولی مشکلات کماکان در این شهر باقی مانده بود. در زمان جنگ جهانی دوم به مدت 900 روز این شهر توسط آلمانی ها محاصره شده بود. به طور معجزه آسا و عجیبی مردم شهر از خودشون مقاومت نشان دادن. هشتصد هزار کشته هم باعث تسلیم این شهر نشد و در نهایت با پایان جنگ جهانی این شهر نجات پیدا کرد. بعد از جنگ جهانی شهر روزهای بهتری به خودش دید و به سرعت شروع به بازسازی کرد.

سنت پترزبورگ معاصر

با فروپاش اتحاد جماهیر شوروی در اواخر قرن بیستم، مسکو کماکان پایتخت روسیه باقی ماند. در این روزها شور و اشتیاق نسل جدید به ساخت سنت پترزبورگ و رشد اقتصادی که در سراسر کشور دیده میشد به ناامیدی پیرمردهای انقلابی غلبه کرد و شهر روز به روز به سمت توسعه بیشتر حرکت کرد. در همین روزها بود که تاریخ سنت پترزبورگ و شرایط کنونی این شهر برای گردشگران خارجی جذابیت ایجاد می کرد و تا همین چند ماه پیش هم یکی از دوست داشتنی ترین مقاصد گردشگری برای همه مردم دنیا بود.

نام های مختلف سنت پترزبورگ در دوران مختلف

اولین نام شهر از زمان تاسیس – سنت پترزبورگ یعنی چه؟

پتر کبیر بنیانگذار شهر سنت پترزبورگ بود. او حتی فراتر از این شهر، بنیانگذار روسیه نوین و قدرتمند بود. بعد از چندین قرن که روسیه در انزوای سیاسی و نظامی به سر می برد، پتر کبیر تونست دوباره روسیه رو به یکی از قدرت های بزرگ اروپا تبدیل بکنه. بعدا حتما درباره جزئیات این تولد مجدد روسیه بهتون میگم. ولی این تولد روسیه جدید هم زمان بود با تولد این شهر. به همین خاطر عنوان سنت پترزبورگ به پاس تاثیرگذاری پتر کبیر در تاریخ روسیه روی این شهر قرار گرفت. هنوز هم وقتی که به این شهر سفر میکنیم در گوشه و کنار این شهر، واضح یا پنهان علائم حضور پتر کبیر رو میتونیم ببینیم.

پتروگراد، دومین نام شهر بعد از انقلاب بلشویک ها

در فاصله کوتاهی بعد از انقلاب بلشویک ها در سال 1917 و بعد از آرام شدن اوضاع اتحاد جماهیر شوروی، بلشویک ها تصمیم گرفتن اسم این شهر رو تغییر بدن. اسم قدیمی یعنی سنت پترزبورگ چندان اسم خوشایندی نبود.

“بورگ” پسوندی غیر روسی تقریبا به معنی شهر است. به همین دلیل سنت پترزبورگ بیشتر از اینکه یک اسم روسی به نظر بیاد، شبیه به یک اسم غربی و اروپایی بود. به همین دلیل نام جدید پتروگراد توسط انقلابیون بلشویک برای شهر انتخاب شد.

پسوند گراد به چه معنی است؟

“گراد” پسوند مکان در زبان روسی هست و شهرها و روستاهای زیادی با این اسم در کشور روسیه وجود دارن. این تغییر نام با توجه به حال و هوای انقلابی اون زمان شوروی چندان هم عجیب به نظر نمیرسه.

لنینگراد، شهری به یاد لنین بزرگ

نام پتروگراد برای حدود یک دهه بیشتر دوام نداشت. چرا که اتفاقی بزرگ در اتحاد جماهیر شوروی رخ داد و اون مرگ رهبر انقلابی بلشویک ها، یعنی ولادیمیر لنین بود. مرگ لنین به قدری برای انقلابیون بزرگ و عمیق بود که در سراسر این کشور یادبودهای متفاوتی ایجاد شد. از قرار دادن مومیایی لنین در میدان سرخ مسکو گرفته تا نامگذاری دومین شهر بزرگ روسیه به نام رهبر فقید. اگر تا قبل از این پتر کبیر کسی بود که روسیه رو از زیر آوار تاریخ بیرون کشیده بود و به اوج قدرت رسونده بود، ولی در این زمان لنین بود که باعث آزادی توده های کارگر و کشاورز از چنگال تزارها و برژواها بود. به همین خاطر اسم این شهر بزرگ باید به نام لنین گذاشته میشد. در نتیجه از سال 1924 و بعد از مرگ لنین اسم این شهر به لنینگراد تغییر پیدا کرد و تا زمان فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به همین نام باقی موند.

حذف اسم لنین و بازگشت شهر به نام اولیه

بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی خیلی از اقدام های افراطی انقلابی ها هم اصلاح شد. از جمله تغییر نام یک شهر که اصول و تجربیات شهرسازی نشون میدن که وابسته از نغییرات سیاسی حکومت ها هست. به همین خاطر اسم شهر برگشت به همون اسمی که از اولین روز تولد به اون شناخته میشد. از سال 1992 تا الان این شهر همه جا به نام سنت پترزبورگ شناخته میشه. گرچه هستن هنوز اقلیتی که تعلقات ذهنی و ایدئولوژیکی به دوران کمونیسم شوروی دارن و ترجیح میدن کماکان اسم انقلابی این شهر رو به زبان بیارن.

نوشته نام قدیمی سنت پترزبورگ چیست؟ تاریخ سن پترزبورگ یا لنینگراد اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.

معماری منحصر به فرد سنت پترزبورگ

مرتفع ترین کلیسای جامع روسیه

کلیسای جامع پیتر و پل مرتفع ترین کلیسای جامع روسیه است. ارتفاع برج ناقوس آن 122.5 متر است. نکته جالب اینکه از سال 1733 تا 2012، یعنی کمتر از 10 سال پیش، این کلیسا مرتفع ترین ساختمان سنت پترزبورگ روسیه بوده. همین طور کلیسای جامع سنت پترزبورگ تا سال 1952 و قبل از احداث 7 ساختمان معروف مسکو توسط استالین، به مدت بیش از 2 قرن بلندترین ساختمان در روسیه بود.

خیابان نوسکی، گرم و دوست داشتنی

استفاده از صفت گرم برای خیابان نوسکی سنت پترزبورگ بیشترین ایهام رو به همراه داره. شاید برداشت اکثر شما به سرزنده و جذاب بودن این خیابان برگرده. ولی باید بدونید این خیابان به دلیل تراکم بالای ساختمان، خودرو و حضور انسان همیشه از بقیه مناطق شهر گرمتر هست. طوری که اختلاف دمای خیابان نوسکی با حومه سنت پترزبورگ در تابستان حدود 3 درجه و در زمستان بیش از 10 درجه هست. شاید اگر بدونید روزانه حدود 2 میلیون نفر در این خیابان تردد می کنند، این گرمای زمستانی در ذهنتون توجیه پذیرتر باشه.

میراث بینظیر موزه هرمیتاژ

مجموعه موزه هرمیتاژ حدود 3 میلیون اثر با ارزش رو در 350 اتاق و پنج ساختمان مختلف جا داده. فعلا درباره کیفیت این آثار هیچ چیزی نمی خوام بگم. فقط درباره تعداد و کمیتشون باید بدونید که اگر بخواهید برای هر اثر فقط یک دقیقه وقت بگذارید، باید 8 سال از عمرتون رو برای بازدید از این موزه اختصاص بدید. در ضمن برای این کار باید حدود 20 کیلومتر پیاده روی کنید.

قلعه میخایلوسکی

حتما درباره معماری سنت پترزبورگ و تنوع سبک های مختلف معماری در این شهر شنیده اید. برای پی بردن به این تنوع بهترین کار تماشای قلعه شگفت انگیز میخایلوسکی هست. قلعه ای با پلان مربع که نمای هر جهت اون متفاوت از بقیه و به پیروی سبک معماری بلوک های ساختمانی همون سمت هست. این تنوع و در عین حال هماهنگی در نما، جذابیت خاصی به این قلعه تاریخی داده.

سنت پترزبورگ و همزیستی با رودخانه نوا

342 پل در شهر سنت پترزبورگ

روزی که پتر کبیر بنیان شهر جدید سنت پترزبورگ رو گذاشت، قصد داشت شهری شبیه به ونیز رو بسازه. درباره ونیز و کانال های اون حتما میدونید. شهری که در واقع سیستم حمل و نقل عمومی اش به جای خیابان‌های روی خشکی، بر اساس قایق های داخل کانال طراحی شده. پتر هم چنین چشم اندازی برای شهر سنت پترزبورگ در نظر گرفته بود. ولی بعد از مرگ پتر، داستان کمی تغییر کرد. وارثین او چندان بلندپروازی های پتر رو به ارث نبرده بودند. شاید هم واقع بین بودند که کانال های یخ زده فضای مناسبی برای قایق سواری در زمستان های سرد سنت پترزبورگ نیست. در نتیجه شروع به ساختن پل های فراوان در این شهر کردن. امروزه جزیره های سنت پترزبورگ با 342 پل به هم متصل شدن. کانال های شهر هم تا به امروز پابرجا هستن. ولی به غیر از معدود قایق های تفریحی و کشتی های نظامی استفاده چشمگیری در حمل و نقل عمومی شهر ندارن. 10 درصد از کل مساحت سنت پترزبورگ رو کانال های آب پوشش میدن. در واقع این شهر شامل 42 جزیره هست که توسط همین کانال ها محاصره شدن. اگه می خواهید این پل ها رو یک جا ببینید، برید روی پل ترویتسکی. از اونجا میتونید 7 تا از پل های سنت پترزبورگ رو ببینید. یا پل کاشین روی کانال گریبایدوف. از اونجا 9 پل مرکزی سنت پترزبورگ دیده میشه.

سیستم منحصر به فرد رودخانه نوا

طول رودخانه نوا تنها 74 کیلومتر است، که چندان هم طولانی به نظر نمیرسه. اما با وجود این، محدوده ای که رودخانه نوا تحت پوشش قرار میده، کمی کمتر از مساحت کشور ایتالیای امروزی هست. دلتای نوا شامل دریاچه های لادوگا، اونگا، سایما، ایلمن و همچنین رودخانه های سویر، ولخوف و ووکسا است. در جهان فقط یک سیستم آبی مشابه ولگا میشه پیدا کرد و اون هم در دریاچه های بزرگ در آمریکای شمالی. درباره حجم آب رودخانه اصلی سنت پترزبورگ یعنی نوا بهتره بدونید این رودخانه حجم آبی بیشتر از مجموع دون و دنیپر آب داره.

“پل آبی سنت پترزبورگ” – یکی از عریض ترین پل های جهان

پل “آبی” سنت پترزبورگ، بر روی رودخانه مویکا ساخته شده. این پل عریض ترین پل شهر و یکی از عریض ترین پل های جهان است. عرض این 97.3 متر هست که تقریبا با عرض میدان و ساختمان سنت ایزاک برابری میکنه. نکته جالب اینکه بخش بزرگی از عرض این پل الان به عنوان پارکینگ عمومی استفاده میشه.

 سنت پترزبورگ، شهری پرطرفدار در روسیه یا امریکا؟

شاید براتون عجیب باشه، ولی واقعیتی شگفت انگیز درباره سنت پترزبورگ در امریکا و جود داره. در ایالات متحده آمریکا 15 شهر با نام پترزبورگ وجود دارد. عکسی هم که میبینید مربوط به بزرگترین پتبرزبورگ امریکا در ایالت فلوریدا هست.

ستونی بدون هیچ پشتیبان

ستون الکساندر در مقابل عمارت زمستانی سنت پترزبورگ 47.5 متر ارتفاع و حدود 700 تن وزن داره. همراه یک فرشته با صلیب تاج گذاری شده است. این ستون بزرگ و یک پارچه به هیچ جایی وصل نشده و فقط توسط وزن خودش و جاذبه زمین جای خودش قرار گرفته. نکته ای که برای شهروندان اولیه سنت پترزبورگ اصلا قابل قبول نبوده. گویا در سال های اول احداث این ستون، کسی جرات قدم زدن در میدان رو نداشت و مردم هر لحظه انتظار افتادن اون رو داشتن. تا اینکه به چشم خودشون دیدن که آگوست دو مونتفران، معمار فرانسوی این ستون هر روز با خیال راحت در کنار اون قدم میزنه. این طور بود که ترس مردم از بین رفت و امروز صدها توریست رو میبینیم که کنار این میدان مشغول گرفتن عکس یادگاری هستن.

عمیق ترین متروی جهان (که الان دیگه در سنت پترزبورگ نیست)

عمیق ترین متروی جهان تا چند سال پیش در سنت پترزبورگ قرار گرفته بود. الان متروی کیو و پیونگ یانگ عمق جایگاه سنت پترزبورگ رو در این لیست گرفتن. با این حال ایستگاه مترو آدمیرالتیسکایا که در نزدیکی عمارت زمستانی سنت پترزبورگ قرار گرفته هنوز هم جذابیت های خودش رو داره. در مقاله های قبلی گفته بودم که شهر سنت پترزبورگ به طور کلی روی زمین های باتلاقی ساخته شده بود. پس برای ساخت مترو در این شهر لازم بود تا به قدری پاین برن که این گل و لای تموم بشه و به زیر بستر سنگی برسن. به همین خاطر این ایستگاه حدود 80 متر پایین تر از سطح خیابان نوسکی قرار گرفته.

این ها چند نمونه از نکات جالبی بود که درباره شهر سنت پترزبورگ براتون نوشتم. اگه در برنامه بعدی تور روسیه شرکت کردید، با هم در خیابان های سنت پترزبورگ قدم میزنیم. اون موقع فرصت کافی داریم که در مقابل هر کدوم از ساختمان های این شهر براتون داستان هایی روایت بکنم.

نوشته حقایق عجیب سنت پترزبورگ – 10 فکت جالب درباره لنینگراد اولین بار در گروه گردشگری قطار سیبری. پدیدار شد.